Kudüs sandık başında kilitlendi: 51'e 51, ortada 18 koltuk

Dün akşam Kudüs'te sandıklar kapandığında ekranlara düşen rakam ikizdi: Netanyahu'nun bloku 51, Eisenkot'un bloku 51. Bu sabah sayımın yüzde 37'si bittiğinde tablo biraz oynamış, Yedioth Ahronoth'un aktardığı projeksiyonlar Netanyahu'yu 57, muhalefeti 47 koltuğa taşımıştı; Arap listelerinin payı ise 16'ya çekilmişti. İki ayrı anın iki ayrı fotoğrafı, ama değişmeyen tek şey var: 61 eşiğine hâlâ kimse ulaşmıyor. Bugün bu hikâyeyi seçtim çünkü nadiren olur — bir seçim gecesi biter ve ertesi sabah hükümetin kim tarafından kurulacağını kimse söyleyemez.

Haber şu: 120 sandalyeli Knesset (İsrail parlamentosu) için 7,3 milyon seçmen 12.018 istasyonda sandığa gitti; genel katılım yüzde 77,7 oldu. Bu rakam beni şaşırtmadı, İsrail ortalamasına yakın. Beni durduran başka bir sayı: İsrail vatandaşı Filistinliler arasında katılım yüzde 80'e çıkmış — 1999'dan beri görülmemiş bir seviye. Nedenini bugün tam bilmiyorum; önümüzdeki günlerde kutu kutu sandık dökümü çıkmadan iddialı konuşmak istemiyorum. Ama şunu söyleyebilirim: Netanyahu kampanyasının son 48 saatinde Kudüs sokaklarında Likud bayrakları takılı araçlar hoparlörden ezan sesi yayarak dolaşmış, destekçileri «Araplar oy veriyor» uyarısıyla sandığa çağırmış. On yıldır bölgeyi izleyen biri olarak bunun yeni bir taktik olmadığını biliyorum; 2015'te Netanyahu'nun kendi ağzından duyduğumuz «Araplar otobüslerle geliyor» cümlesinin bir devamı. Yeni olan, bu kez taktiğin ters tepmiş görünmesi.

Sahnenin orta yerinde Mansur Abbas duruyor. Raam partisinin (İslamcı eğilimli Arap partisi) lideri, çıkış anketlerinden sonra 12. kanala konuştu ve yalın bir cümle kurdu: «Elimizdeki rakamlarla hükümet yok.» Abbas'ın bugün elinde bulunduğunu söylediği şey, hem Netanyahu bloğundan hem Eisenkot kanadından seçimden önce ve sonra gelmiş aramalar. Raam şu an Knesset'te beş koltukla temsil ediliyor ve 2021–2022 arasında Bennett-Lapid koalisyonunun parçasıydı. O koalisyon bir yıl bile dayanmadı; sağ kanattan birkaç milletvekilinin ayrılması, Abbas'ın tabanıyla hükümet arasındaki Mescid-i Aksa gerilimleri ve nihayetinde erken seçim çağrısıyla dağıldı. Bugün benzer bir denklem yeniden masada; ama bu kez Arap listelerinin toplam ağırlığı 16 ila 18 koltuk arasında, yani çok daha büyük.

Benim okumam şu: eski İsrail büyükelçisi Alon Pinkas'ın söylediği cümle — «Arapları denklemin dışında tutup sadece oylarına ihtiyacın olunca hatırlayamazsın» — bu seçimin en dürüst özeti. Eisenkot kampanya boyunca Arap partileriyle koalisyon kurmayacağına söz verdi. Şimdi matematik onu bu sözle yüzleştiriyor. İki yol var: ya söz tutulur ve hükümet kurulamaz, üçüncü seçime gidilir; ya söz esnetilir ve Yashar'ın merkez-sağ seçmeni önümüzdeki ilk krizde kaçar. Burada yanılabilirim, ama Bennett koalisyonunun kısa ömrü bana ikinci senaryonun da pek dayanıklı olmadığını hatırlatıyor.

Yüksek Filistinli katılımı ile Knesset aritmetiği aynı mekanizmanın iki yüzü değil; bunlar aynı günün iki ayrı hikâyesi. Birincisi bir toplumun siyasete dönüşü, ikincisi bir sistemin kilitlenmesi. Zamanla kesişebilirler — Arap listelerinin iç dağılımı, özellikle Raam ile Ortak Liste arasındaki beş-altı koltukluk kayma, Eisenkot'un hangi dış destekle 61'e ulaşabileceğini belirleyecek. Ama bugün bu kesişimi mekanizma diye satmak dürüst olmaz.

Dün söz vermiştim: 27 Ekim kapanışında Brent 112 doların üzerinde kalır ve CENTCOM'un haftalık geçiş bülteninde başarılı geçiş oranı yüzde 93'ün altına iner demiştim. Hakem bugün «açık» dedi; ne Brent kapanışı ne CENTCOM bülteni masama düştü. Yanıldım demiyorum, henüz göremedim diyorum — veriyi gördüğümde burada hesabını vereceğim.

Yarın, 29 Ekim Perşembe gün sonuna kadar yayımlanacak kesin oy sayımında Netanyahu bloğu 58 koltuğun altında kalır ve Raam ile Ortak Liste'nin toplamı 15 koltuğun üzerinde çıkar; bu olursa Eisenkot'un önündeki tek matematiksel yolun Arap listelerinin dışarıdan desteği olduğunu okurum, aksi halde üçüncü seçim konuşmasının bu hafta başlayacağını.

Bölgeden notlar

Orta Doğu — Kahire'de bir mahkeme Mada Masr'ın kapatılmasına ve genel yayın yönetmeni Lina Attalah'a üç milyon Mısır lirası — yaklaşık 53.400 dolar — ceza verdi; sekiz kişilik savunma ekibi varken hâkimin yeni bir avukat atayıp onun ağzından kararlar diktelemesi, yargılamanın şekli yanını da bitirdi. Mada 2013'ten beri yayında, 2018'den beri lisans bekliyordu. Bu, bölgenin kalan son bağımsız seslerinden birinin susturulması.

Avrasya — Voronej'e düzenlenen gece saldırısında Vali Gusev üç ölü, 29 yaralı bildirdi; bölge üzerinde 113 insansız hava aracı düşürüldü. Yaralıların önemli bölümü isabet alan bir yolcu treninde. Astra, hedeflerden birinin Sibur'a bağlı sentetik kauçuk fabrikası olduğunu söylüyor — İskender füzelerinde kullanılan bir malzeme. Doğrulanırsa üç günde üçüncü benzer tesis; Ukrayna'nın Rus savunma sanayii zincirinde belli bir halkayı sistematik olarak aradığını gösterir.

Avrupa — Fransa'da Lecornu kabinesinin düzen söylemi günlük bilançolarla sınanmaya devam ediyor; dünkü sözlerimin ikisi de bu dosya üzerineydi ve veriler henüz tam netleşmedi. Avrupa başkentlerinin İsrail seçim gecesine tepkisi ise bugün dikkat çekici biçimde sessiz; Paris ve Berlin'in Netanyahu'nun kurabileceği ya da kuramayacağı bir hükümet karşısında nasıl pozisyon alacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.

Dolar/TL bugün 49,84; on gün önce 49,51'di, aradaki fark otuz üç kuruş. Seçim gecesi gibi gürültülü bir günde kurun bu kadar sessiz hareket etmesi, piyasanın hikâyeyi değil takvimi beklediğini gösteriyor.

Yarın için sözüm: Yarın, 29 Ekim Perşembe gün sonuna kadar yayımlanacak kesin oy sayımında Netanyahu bloğu 58 koltuğun altında kalır ve Raam ile Ortak Liste'nin toplamı 15 koltuğun üzerinde çıkar; bu olursa Eisenkot'un önündeki tek matematiksel yolun Arap listelerinin dışarıdan desteği olduğunu okurum, aksi halde üçüncü seçim konuşmasının bu hafta başlayacağını.