Özbekistan Merkez Bankası Başkanı: dolarizasyonu azaltmak ve devlet bankalarının özelleştirmesini hızlandırmak
Timur İşmetov, suma duyulan güvenin artırılmasını düzenleyicinin ana görevi olarak nitelendirdi; sektör aktiflerinin %60,8'i devlet paylı bankalara ait.

Özbekistan Merkez Bankası Başkanı Timur İşmetov, ekonominin dolarizasyonunun azaltılması ve suma duyulan güvenin artırılmasını düzenleyicinin 2027 yılına ilişkin başlıca görevleri olarak açıkladı. İşmetov bunu, 13 Kasım'da Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'in başkanlığında 2027 yılı devlet bütçesi taslağının, temel makroekonomik tahminlerin ve ekonomi politikasının yönlerinin ele alındığı toplantının ardından "Özbekistan 24" televizyon kanalına verdiği mülakatta söyledi.
"Temel mesele dolarizasyon düzeyinin düşürülmesi ve suma duyulan güvenin artırılmasıdır" diyen İşmetov'a göre, ulusal para birimine duyulan güven sayesinde bankalar sum cinsinden borçlanmayı ve kredilendirmeyi genişletmeli, ayrıca halkın sum cinsinden mevduat ve kredilerinin payını artırmalı. Dolarizasyonun azaltılmasını risklerin düşmesiyle ilişkilendirdi: ulusal para birimi zayıfladığında döviz kredilerinin sum cinsinden ödeme maliyeti artıyor; bu da özellikle geliri sum, yükümlülükleri dolar veya diğer yabancı para birimlerinde olan borçluları etkiliyor.
İkinci yön, para politikası araçlarının etkinliğinin artırılması: likidite yönetimi imkanlarının genişletilmesi, iç finans piyasalarının geliştirilmesi, döviz ve bankalararası piyasalarda yeni araçların devreye alınması. 2027 yılı enflasyon hedefi, ardından %5'e indirilmek üzere, en fazla %6. Merkez Bankası, 2027-2029 dönemi para politikasının temel yönleri taslağının baz senaryosunda enflasyonun 2027 yılının ikinci yarısında hedeflenen %5'e inmesini öngörüyor; belge faiz koridorunun gözden geçirilmesini, UZONIA faizinin para piyasası için gösterge olarak rolünün güçlendirilmesini, faiz ve kur risklerine karşı korunma araçlarının ve türev piyasasının geliştirilmesini öngörüyor.
Üçüncü görev, devlet bankalarının dönüşümünün ve bunlardan bazılarının özelleştirilmesinin hızlandırılması. İşmetov'a göre bu, önümüzdeki 10 yılda ekonomik büyümeyi yeni bir düzeye taşımak ve ekonominin kalitesini yükseltmek için gerekli. Toplantının ardından yayımlanan resmi açıklamada, özel sermayenin bankacılık sistemindeki payının genişletilmesi, kredi kaynaklarının hacminin artırılması ve yatırım projelerinin finansman mekanizmalarının iyileştirilmesi gereği vurgulandı.
Özelleştirmeye rağmen devlet paylı bankalar sektörün büyük bölümünü elinde tutmaya devam ediyor. 1 Ekim 2026 itibarıyla bankacılık sistemi aktiflerinin %60,8'i onlara aitti — 1,045 katrilyon sumun 634,9 trilyon sumu. Toplam kredi portföyündeki payları %64,6 (659,1 trilyon sumun 425,8 trilyonu), banka sermayesindeki payları %57,8 (152,9 trilyonun 88,3 trilyonu), mevduatlardaki payları %50,2 (501 trilyonun 251,5 trilyonu).
Dolarizasyon şimdiden azalıyor. Ticari bankaların 1 Ekim itibarıyla kredi yatırımları 659,1 trilyon sum oldu; bunun 252,3 trilyonu yabancı para cinsinden; döviz kredilerinin payı bir yıl önceki %39,3'e karşılık %38,3 — 1 puanlık düşüş. Aynı dönemde döviz kredilerinin sum karşılığı hacmi 228,7 trilyondan 252,3 trilyon suma, yani %10,3 arttı. Mevduatlarda düşüş daha belirgin: toplam hacim 501 trilyon sum, bunun 93,1 trilyonu yabancı para cinsinden mevduatlara aitti; döviz mevduatlarının payı %22,5'ten %18,6'ya, yani 3,9 puan geriledi, hacimleri ise 83,7 trilyondan 93,1 trilyon suma yükseldi.
İşmetov daha önce Taşkent'te düzenlenen Monetary Policy Dialogue — 2026 uluslararası forumunda dedolarizasyonu ulusal para birimine duyulan güvenin güçlenmesinin işaretlerinden biri olarak nitelendirmiş, ağustos ayında Financial Times'a verdiği mülakatta ise devlet borçlanmalarında ulusal para biriminin payını artırma niyetinden söz etmişti.
Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz
- BirincilGazeta.uz
Yatırıma Başla
Bu analizi fırsata çevirmek için Binance veya TradingView kullanabilirsiniz.
Hemen İncele →