NoorSadaNoorSada
SON DAKİKAEditöryelGelişiyor✓ 1 kaynak

Kırgızistan'da damla sulama: hektar başına 30 bin somdan başlıyor

Tarım Bakanlığı su tasarrufunu %40-60 olarak hesaplıyor, verim %20-30 artıyor; ancak geri ödeme süresi ürüne ve satış fiyatına bağlı

Hız:

ℹ️ Tarayıcı tabanlı sesli okuma · yapay zeka stüdyo sesi yakında

AK
Anna Kuznetsova
· 2 dk okuma
Kuru çatlamış toprakta T bağlantılı siyah damla sulama borusunun yakın çekimi · Temsili görsel · Fotoğraf: Shixart1985 / CC BY 2.0

Kırgızistan'da bir bahçe için damla sulama ekipmanının maliyeti hektar başına yaklaşık 30-50 bin somdan başlıyor; bazı işletmelerde masraflar birkaç yüz bin soma kadar çıkıyor. Uzmanlar sermaye maliyetini, ürüne bağlı olarak hektar başına yaklaşık 1,5-2 bin dolar olarak tahmin ediyor.

Uzmanların değerlendirmesine göre damla sulama verimi %20-30 artırıyor, su tüketimini 3-5 kat azaltıyor ve hasadın olgunlaşmasını 10-20 gün hızlandırıyor. Tarım Bakanlığı'nda su tasarrufu potansiyeli geleneksel sulama yöntemlerine kıyasla %40-60 olarak hesaplandı. Teknoloji su kıtlığı sorununu ortadan kaldırmıyor, yalnızca mevcut kaynağın daha verimli kullanılmasına yardımcı oluyor.

En çarpıcı örneklerden biri Issık-Kul bölgesinin Tong ilçesindeki Nar-Suu kooperatifi. Tarım Bakanlığı verilerine göre işletme daha önce geleneksel sulamada hektar başına 3,5 bin m³'e kadar su harcıyordu; damla sisteme geçildikten sonra her ağaç tek sulamada yaklaşık 60 litre su almaya başladı.

Nooken ilçesine bağlı Kızıl-Tuu köyünde Ekim 2025'te 105 hektar alanda damla sulama sistemi devreye alındı. Projenin maliyeti 35,3 milyon som oldu. Bakanlığın hesaplarına göre yeni sistem yılda 183,6 bin kWh'e kadar elektrik ve 482,7 bin m³ su tasarrufu sağlayacak. Şubat 2026'da Leylek ilçesinde 100 hektarlık alanda damla sulama sistemi devreye alındı: sulama için 12 bin m³ hacimli bir rezervuar inşa edildi ve Araket kooperatifi yoğun bahçe tesisine başladı.

Çiftçi Umar Babazov, domates tarlasında damla sulama kullandığını ve su ile işgücü tasarrufunu bu sistemle ilişkilendirdiğini anlattı. Çiftçi Panşar Nusurov ise su iletim ve filtreleme ekipmanı dahil hektar başına masrafını yaklaşık 400 bin som olarak hesapladı.

Maliyet; arazinin büyüklüğüne ve konfigürasyonuna, dikim şemasına, ürün tipine, su kaynağına, pompa istasyonu ve rezervuar gereksinimine, ayrıca filtrasyon ekipmanının kalitesine bağlı. Damla sulamaya geçişte tipik hatalardan biri filtrasyondan tasarruf etmek: kanal, nehir ve kuyu suları damlalıkları tıkayan kum, silt ve organik parçacıklar içerebiliyor. Farklı su kaynakları için elekli, diskli veya kum-çakıl filtreler gerekebiliyor, kum bulunması halinde ise ek bir kum ayırıcı gerekiyor. Bir diğer risk de hortumların kemirgenler veya tarım makineleri tarafından hasar görmesi ve ekipmanın yanlış kullanılması.

Damla sulamanın geri ödeme süresi yalnızca ekipman maliyeti veya tasarruf edilen su miktarıyla belirlenemez: hesaplama her işletme için ayrıdır ve ürüne, verime, ürünün satış fiyatına, sulama ile sistem bakım masraflarına bağlıdır.

Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz