BM: Afganistan'da afyon üretimi bir yılda beş katına çıktı

Afganistan'da afyon üretimi bir yılda beş katına çıktı. Bu, Taliban'ın 2022'de afyon haşhaşı ekimini yasaklamasından bu yana kaydedilen ilk önemli sıçrama. BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) raporunda bu verilere yer verildi.

Afyon haşhaşı ekim alanı yüzde 330 artarak 2024'teki yaklaşık 10 bin hektardan 43 bin hektarın üzerine çıktı. UNODC'nin tahminlerine göre üretim hacmi yüzde 400 artışla yaklaşık 300 tondan 1.500 tona yaklaştı. Her iki gösterge de yasak öncesi döneme kıyasla hâlâ belirgin biçimde düşük seyrediyor; o dönemde haşhaş yaklaşık 232 bin hektara ekilmekte ve Afganistan, dünya yasadışı afyon arzının yaklaşık yüzde 80'ini karşılamaktaydı.

Haşhaş artık ülkenin 34 vilayetinden 16'sında yetiştiriliyor; bu sayı bir önceki yıla göre beş fazla. Ekim alanlarının dörtte üçü, yeni ana üretim bölgesi hâline gelen kuzeydoğuda yoğunlaşıyor. Yasaktan önce temel ekim alanları güneybatıdaydı.

UNODC verilerine göre pek çok çiftçi yasağı aşmanın yollarını öğrendi: Bir kısmı küçük parselleri tahıl tarlalarının arasına ya da duvarlarla çevrili avlulara gizlerken, bir kısmı da tespit edilmeyi zorlaştırmak için ekim ve hasat takvimini kaydırıyor. Ham afyonun kilogram fiyatı 570 dolardan 500 dolara geriledi; ancak bu rakam yasak öncesi dönemin çok altındaki 100 dolar seviyesinin hâlâ belirgin biçimde üzerinde. UNODC, bölgeler arasındaki fiyat farkının kuzeydoğudan güneybatıya kaçakçılığı teşvik edebileceği uyarısında bulundu.

Ofis, ilerleyen dönemlerde yapılacak izlemenin mevcut sıçramanın geçici bir olgu mu yoksa afyon ve eroin üretiminde yeniden bir büyümenin başlangıcı mı olduğunu ortaya koyacağını vurguladı.