Orta Asya'da Gaz Tüketimi On Yılda Yüzde 76 Arttı — Eni

Orta Asya'nın beş ülkesinin toplam doğal gaz tüketimi 2025 yılında 119,6 milyar metreküpe ulaştı; bu rakam 2015 yılına kıyasla yüzde 76 daha yüksek. Söz konusu veriler, Eni'nin World Energy Review 2026 raporundan alınmaktadır.

Öte yandan bölgenin gaz ihracatı neredeyse yarı yarıya geriledi: 2015 yılında 89,6 milyar metreküp olan ihracat, 2025'te 47,4 milyar metreküpe düştü. Üretim ise 153,0 milyar metreküpten 140,9 milyar metreküpe indi.

En büyük üretici konumunu Türkmenistan korumaktadır: 72,48 milyar metreküp. Onu Özbekistan (40,16 milyar) ve Kazakistan (28,21 milyar) izlemektedir. Tüketimde lider ise Özbekistan oldu: 54,32 milyar metreküp ile bölgesel talebin yüzde 45'ini karşıladı. Türkmenistan 35,58 milyar, Kazakistan ise 28,82 milyar metreküp tüketti.

Kişi başı tüketimde birinci sırada Türkmenistan yer almaktadır: kişi başına 4.671 metreküp. Özbekistan'da bu rakam 1.466, Kazakistan'da ise 1.382 metreküptür.

Türkmenistan, 36,89 milyar metreküplik ihracatıyla bölgesel gaz ihracatının yüzde 78'ini karşılamaktadır. Özbekistan 5,72 milyar, Kazakistan ise 4,77 milyar metreküp ihraç etti. Kazakistan'ın ihracatı yıl içinde yüzde 28 geriledi.

Bölgesel gaz ithalatı yaklaşık 26,1 milyar metreküp olarak gerçekleşti; bunun 19,88 milyar metreküpü Özbekistan'a, 5,37 milyar metreküpü Kazakistan'a, 0,64 milyar metreküpü Kırgızistan'a, 0,20 milyar metreküpü ise Tacikistan'a ait.

Petrol sektöründe Kazakistan üretimini yüzde 11,8 artırarak günlük 2,098 milyon varile yükseltti; bu rakam bölgesel üretimin yaklaşık yüzde 88'ine karşılık gelmektedir. Beş ülkenin toplam petrol üretimi 2015 yılındaki günlük 2,030 milyon varilin karşısında 2,385 milyon varile ulaştı.

Bölgedeki kurulu güneş enerjisi kapasitesi bir yılda yüzde 67 artarak 7.359 MW'a çıktı. Bu kapasitenin 5.934 MW'ı Özbekistan'a, 1.325 MW'ı ise Kazakistan'a aittir. Kazakistan ve Özbekistan'ın toplam rüzgar enerjisi kapasitesi, bir önceki yılın 2.021 MW'ının karşısında 3.561 MW'a yükseldi.

Beş ülkenin toplam CO₂ emisyonu 2024 yılında 473,5 milyon tona ulaştı. Kazakistan 243,0 milyon ton ile toplamın yüzde 51'ini oluşturdu; Özbekistan 121,8 milyon ton, Türkmenistan ise 87,9 milyon ton emisyon üretimine katkıda bulundu. Kırgızistan'ın emisyonları yüzde 28,6, Tacikistan'ınkiler ise yüzde 14,2 oranında arttı.