Körfez, yapısal güvenlik endişeleri ortasında Kuveyt'te birleşik askeri komuta kuruyor

Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin savunma bakanları, 10 Kasım'da Konsey'in birleşik askeri komuta sistemine bağlı olarak Kuveyt'te bir ileri komuta merkezi kurulmasını ve bu merkeze kuvvet tahsis edilmesini onayladı. Karar, ABD Başkanı Donald Trump'ın Katar Başbakanı ile görüşmesinin ardından İran'ın "askeri olarak işinin bittiğini" söylemesinden bir gün sonra geldi; Trump, savaşı sona erdirecek herhangi bir anlaşma açıklamaksızın ablukanın süreceğine ve askeri seçeneğin açık kalacağına işaret etti.

Analistler, Trump'ın söylemediklerinin söyledikleri kadar önem kazandığına dikkat çekiyor: nihai bir anlaşmanın açıklanmaması, Körfez güvenlik tablosunu askıda bırakıyor. Kalıcı bir anlaşma sağlansa bile bölgenin temel güvenlik sorunları çözümsüz kalacak.

İran'ın savaş sırasında Körfez ülkelerine yönelik saldırıları, İsrail'in Eylül 2024'te Katar'a düzenlediği saldırıyla birlikte güvenlik tehditlerinin kapsamının ne kadar geniş olduğunu gözler önüne seriyor. Buna silahlı milisler, terör örgütleri, siber saldırılar, deniz kaynaklı istikrarsızlık ve bölge çevresindeki başarısız devletlerin yansımaları da ekleniyor.

Kuveyt'teki yeni komuta, paralel yapıları da içeren çok katmanlı bir güvenlik sistemine dahil: Ocak ayında bölgesel koordinasyonu ve erken uyarı paylaşımını güçlendirmek için açılan El Udeyd Hava Üssü'ndeki hava savunma ve önleme füzeleri koordinasyon hücresi bunlardan biri. Ayrıca Ağustos'ta Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan arasında Mekke Ortak Savunma Anlaşması imzalandı; Ekim'de Katar, Türkiye, Pakistan ve Endonezya arasında imzalanan Bedr Mutabakat Muhtırası ise silah üretimi, araştırma ve teknik eğitim alanlarında işbirliğini tesis etti.

Analistler, ileri komutanın değerinin uygulamaya ve mevcut güvenlik ortaklıkları ağıyla ne ölçüde bağlantılı olduğuna bağlı olduğunu düşünüyor. Etkili caydırıcılığın üç katmanın — kolektif savunma, operasyonel koordinasyon ve sanayi kapasitesi — bütünleşmesini gerektirdiği, bunlardan herhangi birinin tek başına yeterli olmayacağı uyarısında bulunuyorlar.