Petrol beş haftada %32 geriledi; dizel hâlâ savaş öncesi seviyelerin %77 üzerinde

Kuzey Denizi ham petrolünün varil fiyatı 8 Ekim'de 136 dolardan yaklaşık 93 dolara geriledi; beş haftadaki düşüş %32 oldu. Bu veriler, Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) en son petrol piyasası raporunda yer alıyor. Ancak bu düşüşün kazanımları rafine ürünlere aynı oranda yansımadı.

Avrupa'da dizel fiyatı şu anda varil eşdeğeri başına yaklaşık 180 dolar; bu, savaş öncesi seviyelerin %77 üzerinde. Dizel, zirvesinden yalnızca yaklaşık %11 geriledi. Ajans bu farkı rafineri kapasitesindeki kıtlığa bağlıyor: Dünyada günlük petrol işleme hacmi ekimde 81,3 milyon varile düştü ve ancak aralıkta 84,7 milyon varile çıkması bekleniyor. Orta Doğu'dan gelen rafine ürün sevkiyatları ise savaş öncesi seviyelerin belirgin biçimde altında seyrediyor.

Buna karşılık dünya petrol arzı ekimde günlük 2,3 milyon varil artarak 105,4 milyon varile çıktı; bu artışta Körfez ülkelerinin ihracatındaki toparlanma etkili oldu. Uluslararası Enerji Ajansı, 2026'nın son çeyreğinde arzın talebi günlük yaklaşık 1,7 milyon varil aşmasını, 2027'de ise arz günlük 108,1 milyon varile ulaştığında bu farkın günlük yaklaşık 3,8 milyon varile çıkmasını bekliyor.

Dizel piyasalarındaki baskıyı hafifletmek için ajansa üye ülkeler, şubat sonuna kadar stratejik rezervlerinden yaklaşık 71 milyon varil pompalamaya hazırlanıyor; bunun 15 milyon varili özellikle dizelden oluşuyor. Ajans, rezervlerden yapılan pompalamaın artan rafineri kapasitesinin yerini tutmadığını ve dizel fiyatlarında kalıcı bir düşüşün, rafinerilerin tam üretim kapasitesine dönmesini ve uluslararası deniz taşımacılığının normal seviyelerine dönmesini gerektirdiğini vurguluyor.

Bu tablo doğrudan Türkiye'yi de etkiliyor; çünkü Türkiye'de pompa fiyatları yalnızca Brent fiyatına göre değil, uluslararası rafine ürün fiyatları, dolar/TL kuru, vergiler ve dağıtım maliyetlerine göre belirleniyor.