PUK'un Çekilmesinin Ardından Irak Kürdistanı İki Ayrı Yönetimin Eşiğinde

Irak Kürdistan Bölgesi'nde rakip iki ayrı yönetim ihtimali hiç bu kadar yakın olmamıştı. Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (PUK) lideri Bafel Talabani, geçen hafta Erbil'de gerçekleştirilen parlamento oturumuna katılımları sağlanmadan toplanılması üzerine partisiyle birlikte hükümetten çekildi.

PUK'un üst düzey yetkililerinden Mahmud Hoşnav, 'Erbil'de bir başbakan atanırsa biz de aynı adımı Süleymaniye'de atarız' diye uyardı ve partinin Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP) atacağı her adımı Süleymaniye'de taklit edeceğini vurguladı. Parlamentonun kendi partisiyle bir uzlaşıya varmadan toplanmasının 'sonuçlara yol açtığını ve iki taraf arasındaki ilişkileri olumsuz etkilediğini' de sözlerine ekledi.

Öte yandan Mesud Barzani liderliğindeki KDP'nin üyesi Subhi Mendalavi, krizi PUK'un ortak hükümet kurmayı reddetmesine bağladı. Mendalavi, partinin Ekim 2024 seçimlerinden bu yana tam iki yıl boyunca uzlaşı beklediğini belirtti; söz konusu seçimlerde KDP 39, PUK ise 23 sandalye kazanmış, Yeni Nesil Hareketi ise 15 sandalye elde etmişti. Mendalavi ayrıca 2018 yılında parlamentonun PUK olmaksızın toplandığı ve PUK'un daha sonra hükümete dahil olduğu emsal kararına da dikkat çekti.

Bağımsız Kürt siyasetçi Yasin Aziz ise yaşanan gelişmeleri 'acı verici ve hızla tırmanan' olaylar olarak nitelendirdi ve 'bu çatışmayı derinleştirme sorumluluğunun her iki ana partinin liderliğinde olduğunu' söyledi. 'Her iki tarafın da tutumunu sertleştirmesi' göz önüne alındığında yakın bir uzlaşı ihtimalini olası görmediğini de ifade etti.

Bölge, 2003 sonrası anayasaya dayanmakta olup bu anayasa, Kürdistan'ı bağımsız yasama, yürütme ve yargı yetkilerine sahip federal bir varlık olarak tanımaktadır. Ancak Irak Anayasası, bölgenin iki parti nüfuz alanına bölünmesine ilişkin herhangi bir mekanizma öngörmemektedir. Bölge, 1990'larda iki parti arasında yaşanan çatışma döneminde ayrı yönetimler deneyimini yaşamıştı; ne var ki analist Ramazan el-Bedran, mevcut durumun anayasal bir anlaşmazlık değil derin bir siyasi kriz olduğunu ve bölge üzerinde 'potansiyel güvenlik yansımaları' doğurabileceğini vurguladı.