15 yaş altına sosyal medya sınırı: e-Devlet belirteci, son tarih 31 Mart 2027

Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Yeni Medya ve İletişim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Zindan Çakıcı, 1 Kasım'da yürürlüğe giren ve 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanımına sınırlama getiren düzenlemenin işleyişini anlattı. Ekonomim'in aktardığına göre düzenlemenin temel mekanizması e-Devlet üzerinden oluşturulacak yaş doğrulama belirteci.

Çakıcı'ya göre kullanıcı, e-Devlet üzerinden kimliğini doğrulayarak Siber Güvenlik Başkanlığının sunduğu hizmet aracılığıyla bu belirteci oluşturacak ve sosyal medya platformuna yükleyecek. Platform belirteci doğrulayarak kullanıcının yaş grubunu belirleyecek. Belirteçte kişinin kimlik bilgileri veya doğum tarihi bulunmayacak; yalnızca 15 ve 18 yaş eşiklerini karşılayıp karşılamadığı bilgisi yer alacak.

Düzenleme yaş gruplarına göre farklı uygulamalar öngörüyor: 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulamayacak, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kullanıcılar ise çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmete alınacak.

Mevcut hesapların 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez yaş doğrulamasından geçirilmesi gerekiyor. Çakıcı, platformların yalnızca yaş kontrolü yapmasının yeterli olmadığını, çocuk hesaplarının gizlilik ayarlarını, içerik sunumunu, iletişim özelliklerini ve öneri sistemlerini de Yönetmelik hükümlerine uygun hâle getirmek zorunda olduğunu söyledi.

Dezenformasyonla Mücadele Merkezinin sahte SMS, e-posta ve bağlantılar üzerinden kişisel ve finansal bilgilerin ele geçirilmeye çalışılabileceği uyarısını hatırlatan Çakıcı, yaş doğrulama işlemlerinin yalnızca resmî e-Devlet Kapısı veya resmî mobil uygulama üzerinden yapılması gerektiğini belirtti. VPN kullanımının yaş doğrulama belirtecini geçersiz kılamayacağını, çünkü yaş tespitinin kullanıcının konumuna değil doğrulanmış yaş bilgisine dayandığını ifade etti.

Hesabı kapatılan kullanıcının itiraz mekanizmasını işletmesi halinde süreç sonuçlanıncaya kadar içeriklerin ve kişisel verilerin silinemeyeceğini kaydeden Çakıcı, itirazların yalnızca otomatik sistemlerle değerlendirilemeyeceğini, platformların ücretsiz, Türkçe ve erişilebilir bir başvuru mekanizması sunması ve anlamlı insan incelemesi yapması gerektiğini söyledi. Okullarda dijital okuryazarlık eğitimlerinin güçlendirilmesini isteyen Çakıcı, düzenlemenin etkinliğinin "yalnızca kapatılan hesap sayısıyla ölçülmemesi" gerektiğini vurguladı.