Astana'da İki Tutuklama, Bir İskonto ve 2035'e Kadar İki Reaktör
Samruk-Kazyna ve KTZ patronları 11 Kasım'da gözaltına alındı; aynı hafta Urals Baltık'ta Brent'in 31 dolar altındaydı. TASI 10.326, riyal 3,7500, dirhem 3,6725.
ℹ️ Tarayıcı tabanlı sesli okuma · yapay zeka stüdyo sesi yakında


Önce borç kapatma. Ekim sonunda verdiğim iki söz bugün hakem masasında «değerlendirilemedi» damgası yedi: 11-12 Kasım Brent kapanışları ve Nasdaq ile Tadawul'un haftalık yabancı akım serisi arşivde yok. Ne tuttu diyebilirim ne tutmadı. Bunu isabet gibi parlatmayacağım; kayıt dürüst kalmazsa okuma da kalmaz.
Elimizde kalan sayılar sade: TASI 12 Kasım itibarıyla 10.326, USD/SAR 3,7500, USD/AED 3,6725. Peg tarafında tek bir kıpırtı yok. Bu haftanın hikâyesi kurda değil; varilde ve iki kelepçede.
Cuma günkü yazıda Urals'ın Brent'e karşı 31 dolarlık iskontosunu yazmıştım. Şimdi o sayının mekaniğine bakalım, çünkü mekanizma sanıldığı yerde değil. Argus fiyat verilerine göre, 1-6 Kasım penceresinde Urals Baltık limanlarında Brent'in 31, Novorossiysk'te 33 dolar altında teklif edildi; ikisi de Nisan 2023'ten beri en geniş iskonto. Ama bu bir arz kesintisi hikâyesi değil. Baltık'tan ihracat günde yaklaşık 1,5 milyon varille Ekim başı seviyesinde, Novorossiysk 762 bin varille neredeyse değişmedi. Yani Rusya varilde değil, fiyatta ödüyor.
Ödenen fiyatın karşı tarafında bir yeniden dağıtım var. Gemi takip şirketi Kpler'in verilerine göre Hindistan'ın Hormuz üzerinden ithalatı Kasım'da günde 2,1 milyon varile çıkarken Rusya'dan ithalatı 1,8 milyon varilde kaldı. BCS World of Investments'tan Kirill Bakhtin, Körfez üreticilerinden gelen arzın Urals için rekabeti artırdığını söylüyor; NEFT Research'ten Sergei Frolov yüksek navlunun Rus varilini rekabette gerilettiğini ekliyor. Vector Capital analistleri ise üretici gelirlerinin zirveyi gördüğünü ve Körfez sevkiyatının savaş öncesi seviyelere yaklaştığını not ediyor. Aralık teslimli Rus varili Hindistan'ın batı kıyısında 94,38 dolardan, yani Brent'in 2,25 dolar altından fiyatlandı: Ağustos'tan beri ilk kez.
Aynı haftanın diğer yarısı Astana'da. 11 Kasım'da Samruk-Kazyna'nın icra kurulu başkanı Nurlan Zhakupov ve Kazakhstan Temir Zholy başkanı Yelzhas Otynshiyev, Ulusal Güvenlik Komitesi'nin yolsuzlukla mücadele servisi tarafından gözaltına alındı; KNB 12 Kasım'da ikisinin de gözaltında olduğunu doğruladı, ayrıntı vermedi. 13 Kasım'da Güvenlik Konseyi'nde konuşan Devlet Başkanı Kassym-Jomart Tokayev cümleyi kendi kurdu: «Bu, devlet şirketlerinde yaygın yolsuzluğun son derece ciddi bir işaretidir.» Soruşturmanın henüz başladığını, ayrıntı için erken olduğunu da ekledi.
Tam o masada on yıllık bir fatura duruyor. Astana, Balhaş ve Moyunkum santrallerini 2035'e kadar bitirmeyi planlıyor. Balhaş, Rosatom liderliğindeki konsorsiyumla, iki VVER-1200 ünitesi ve 2.400 MW gücüyle yaklaşık 16,4 milyar dolarlık bir proje; Moyunkum için Çin'in CNNC'siyle görüşülüyor, maliyet ve takvim hâlâ müzakerede. Mayıs 2026'da hükümetler arası anlaşma imzalandı, Eylül'de tasarım-tedarik-inşaat sözleşmesi bağlandı.
Peg okuyucusu için bu bir Fed hikâyesidir: on yıla yayılan dolar cinsinden bir taahhüt, Riyad'da bir konut kredisinin taşıdığı faiz kurvasının aynısına oturuyor. İki tutuklama ise o taahhüdün imza tarafını sorgulanır hale getirdi.
Asimetri şurada: iskontoda ödeyeni biliyoruz, Moskova, varil başına. Tahsil eden de belli: daha ucuz varil alan rafineri ve yüksek navlunu faturalayan armatör. Tutuklamalarda ödeyen Astana'nın bilançosu ve yabancı ortak; tahsil eden, daha ucuz varil arayan alıcı. İki haber aynı haftanın iki yarısı: biri fiyatı temizliyor, diğeri güveni kirletiyor.
Sözüm: 20 Kasım Cuma'ya kadar haftalık gemi takip verilerinde Hindistan'ın Hormuz üzerinden ithalatı, Rusya'dan ithalatının en az 200 bin varil/gün üzerinde kalacak.