Azerbaycan, Zelenskiy görüşmesinin açıklamasında Ukrayna ile İHA anlaşmasına yer vermedi

Ukrayna ve Azerbaycan, 12 Kasım'da Dublin'de Cumhurbaşkanları Volodimir Zelenskiy ile İlham Aliyev arasındaki görüşmeye ilişkin birbirinden farklı açıklamalar yaptı; Kiev imzalanan İHA sözleşmelerini duyururken Bakü'nün açıklamasında bunlara yer verilmedi.

Zelenskiy'in ofisi, görüşmelere ilişkin açıklamasında ikili "İHA Anlaşması"nı ilk sıraya koydu. Açıklamada, "Sözleşmeler imzalandı ve ülkeler siparişleri artırmak için çalışıyor" denildi.

Aynı gün yayımlanan Azerbaycan cumhurbaşkanlığı açıklamasında İHA sözleşmelerine ya da herhangi bir ikili savunma işbirliğine değinilmedi. Açıklama bunun yerine ticaret, özel sektör ilişkileri, insani yardım ve Kiev'in Azerbaycan'ın Karabağ ile Doğu Zengezur'daki yeniden inşa çabalarına duyduğu ilgiye odaklandı.

İki hükümet de sözleşmelerin mali değerini, kapsamdaki sistemleri ya da siparişlerin artırılmasına ilişkin bir takvimi açıklamadı.

Zelenskiy ayrıca Bakü'ye Ukrayna'nın kritik altyapısını Rus saldırılarına karşı korumaya yardım çağrısında bulundu. Azerbaycan'ın "kış öncesinde Ukrayna'nın kritik altyapısına ve lojistiğine destek verecek bir yol bulabilmesi" halinde bunu memnuniyetle karşılayacağını söyledi.

Savunma işbirliği ilk olarak Zelenskiy'in 25 Nisan'da Azerbaycan'ın Gebele kentine yaptığı ziyarette ele alındı; bu ziyarette iki cumhurbaşkanı, savunma sanayii işbirliği ve ortak üretim dahil olmak üzere altı ikili anlaşma imzaladı. 6 Ağustos'ta Azerbaycan Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov, Rusya'nın Şubat 2022'de başlattığı tam kapsamlı işgalden bu yana Kiev'e ilk ziyaretini gerçekleştirerek İHA Anlaşması'nın uygulanmasını enerji ve ekonomik işbirliğiyle birlikte ele aldı.

Azerbaycan'ın Kiev ile savunma anlaşmaları konusundaki sessizliği, Moskova'nın Bakü ile yeni askeri-teknik işbirliğini duyurmasından haftalar sonra geldi. 1 Kasım'da Rusya Federal Askeri-Teknik İşbirliği Servisi Başkanı Dmitri Şugayev, Rusya Savunma Bakanlığı'na bağlı Zvezda televizyon kanalına, tarafların Azerbaycan ordusunun kullandığı zırhlı araçların onarımına yönelik tesislerin inşası ve modernizasyonuna ilişkin bir program imzaladığını söyledi. Şugayev ayrıca Rus yapımı Pantsir-S1 karadan havaya füze ve top sistemlerinin Bakü'ye satılma olasılığını gündeme getirdi; henüz bir satın alma anlaşması duyurulmadı.

30 Eylül'de Azerbaycan Savunma Bakanı Zakir Hasanov, Bakü'de Savunma Bakan Yardımcısı Vasili Osmakov'un başkanlığındaki Rus heyetiyle askeri-teknik işbirliğinin genişletilmesini görüştü.

Bakü ayrıca Moskova ile enerji bağlarını canlandırmak istediği sinyalini verdi. 16 Ekim'de Moskova'da düzenlenen Rusya Enerji Haftası'nda SOCAR Başkan Yardımcısı Elşad Nesirov, Azerbaycan'ın Gazprom'dan doğal gaz alımına yeniden başlamak istediğini söyledi. Rusya'nın devlet haber ajansı TASS'a göre Nesirov, Gazprom ile işbirliğinin gurur duyabilecekleri "çok iyi bir örnek" olduğunu belirtti.

Bu adım, AB'nin Rus fosil yakıtlarını aşamalı olarak devreden çıkarma çabası sürerken Azerbaycan'ın Avrupa'ya alternatif gaz tedarikçisi rolüne ilişkin soru işaretleri doğuruyor.