Brent 113 Doların Üzerinde: Kimsenin Konuşmadığı Arz Sıkıntısı

Brent dün 113,68 dolarda kapandı. WTI 109,85 dolar. İkisi de tek bir seansta yüzde 2'den fazla yükseldi.

Otuz yıldır ham petrol piyasalarını izliyorum. Bugün beni şaşırtan şey fiyat değil. Sessizlik.

ABD üretimi geçen hafta itibarıyla günde 13.586 bin varil seviyesinde. Bu rakam altı aydır neredeyse hiç değişmedi. Piyasayı yedek kapasiteyle dolduracağı söylenen şeyl devriminin getirdiği ise bir plato oldu. Cushing depoları, yılın bu dönemine göre rahatsız edici biçimde düşük olan 29.772 bin varil seviyesinde. Yine de Amerikalı üreticiler sondaj yapmıyor. Temettü dağıtıyor.

OPEC+, Şubat ayından bu yana kota ayarlaması konusunda hiçbir adım atmadı. Acil toplantı yok. Riyad ya da Moskova'dan muslukları açmaya ilişkin herhangi bir sinyal yok. Kartel, fiyatın serbest koşmasından memnun.

Rusya'nın hesabı basit. Varil başına 100 doların üzerindeki her dolar, bütçeye bir milyar ruble daha demek. Moskova, pazar payından çok pahalı petrole muhtaç. Kremlin bu hafta Ukrayna'da 9 Mayıs ateşkes teklifini gündeme getirirken aynı anda Afrika'da daha derin ekonomik ilişkilerin peşinde—en son Kongo. Tablo açık: savaşı istikrara kavuştur, enerji ortaklıklarını kilitle, petrol gelirini bankaya yatır.

Trump yönetimi, enerji politikasında herkesin beklediğinden çok daha sessiz kaldı. Stratejik rezervden satış yok. OPEC üzerinde kamuoyu baskısı yok. Putin ile Trump arasında bu hafta gerçekleşen telefon görüşmesi İran ve Ukrayna'yı kapsadı; ancak petrol piyasalarına, en azından yapılan açıklamada, hiç değinilmedi. O sessizlik başlı başına bir sinyal.

Çin'in talep toparlanması dengesiz seyrediyor ama gerçek. Hint rafinerileri tam kapasiteyle çalışıyor. Avrupa'nın gaz depoları şimdilik yeterli; ama önümüzdeki kış çoktan planlama takvimlerine girmiş durumda. LNG spot fiyatları dengelendi. Küresel enerji sistemi, manşetler dışında her yerde gergin.

Beni asıl endişelendiren şey rehavet. Piyasa oyuncuları 110 dolarlık Brent'i sanki yeni normalmiş gibi fiyatlıyor. Oysa normal, istikrar anlamına gelir. Bizde istikrar yok. OPEC disiplini, Rusya'nın mali çaresizliği ve Amerikalı hissedarların getiri beklentileriyle ayakta tutulan kırılgan bir denge var.

Bir arz şoku—Hazar'da bir boru hattının kapanması, İran'a yönelik yaptırımların tırmanması, Körfez'i gerçekten vuran bir kasırga mevsimi—ve 113 dolar 130 olur. Tampon ortadan kalkmış durumda.

Gazprom ve Rosneft bünyesinde iki on yıl geçirdim. Bu sistemlerin nasıl çöktüğünü biliyorum. Kademeli çökmezler. Herkesin var olduğunu sandığı yedek kapasitenin aslında bir muhasebe kurgusu olduğu anlaşıldığında, tümü birden çökerler.

Piyasa bu riski henüz fiyatlamıyor. Fiyatlaması gerekiyor.