NoorSadaNoorSada
SON DAKİKAEditöryelGelişiyor✓ 1 kaynak

COP31: bağışçı taahhütleri %71 düştü, Tacikistan'a 22,5 milyar dolara kadar gerekiyor

Antalya'da gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler iklim parasını tartışıyor: Duşanbe'nin milyarlara ihtiyacı var, ancak fonların bir kısmı kredi olarak geliyor.

Hız:

ℹ️ Tarayıcı tabanlı sesli okuma · yapay zeka stüdyo sesi yakında

AK
Anna Kuznetsova
· 2 dk okuma

Antalya'daki BM COP31 iklim zirvesinde, Carbon Brief'in analizine göre, bağışçıların yeni çok yıllı mali taahhütlerinin hacmi %71 azaldı ve gelişmiş ülkeler gelişmekte olan ülkelere doğrudan bütçe yardımı yerine giderek daha sık kredi ve özel sermaye önerdi. 2035'e kadar ulusal iklim planı için 20 milyar ila 22,5 milyar dolara ihtiyaç duyan Tacikistan için bu eğilim ek riskler yaratıyor.

Ekim 2026'da Tacikistan hükümeti 2026-2035 dönemi için güncellenmiş ulusal iklim planını (NDC 3.0) onayladı. Cumhuriyet hükümeti bünyesindeki Çevre Koruma Komitesi'nin değerlendirmesine göre, 166 tedbirin uygulanması için 20 milyar ila 22,5 milyar dolar gerekecek. Fonlar hidroelektrik santrallerin modernizasyonu, güneş enerjisinin geliştirilmesi, Pamir buzullarının izlenmesi, nehir kıyılarının güçlendirilmesi, damla sulama ve yerleşim yerlerinin çamur akıntıları ile kuraklıktan korunması için gerekli.

Buna karşın Tacikistan küresel sera gazı emisyonlarının %1'inden azını oluşturuyor ve ülkedeki elektriğin yaklaşık %98'i HES'lerde üretiliyor. Cumhuriyet, ısınmanın sonuçları nedeniyle, aktarılan tahminlere göre her yıl GSYİH'sinin %1,3 ila %3'ünü kaybediyor.

Batılı hükümetler bütçe kaynaklarını iç ihtiyaçlara, enflasyonla mücadeleye ve artan askeri harcamalara yönlendirerek uluslararası yardım programlarını kıstı. En büyük bağışçı olan ABD yönetimi Antalya zirvesini tamamen boykot etti. BM Afrika Ekonomik Komisyonu (UNECA), zengin ülkelerin bütçeden gerçek para vermek yerine özel sermaye ve banka kredisi çekilmesini teşvik ettiğini belirtiyor: bu, kamu kaynağı harcamadan iklim yardımı konusunda kâğıt üzerinde rapor verilmesine olanak tanıyor.

COP31 kulisinde Tacikistan heyeti uluslararası iklim finansmanına erişimin genişletilmesi için görüşmeler yürüttü. Başbakan Yardımcısı Sulaymon Ziyozoda, Kayıp ve Hasar Müdahale Fonu (FRLD) İcra Direktörü İbrahim Şeyh Diyong ile bir araya geldi: taraflar dağlık ülkelere destek, yüksek dağ göllerinin taşması ve çamur akıntılarına karşı önlemlerin finansmanı ile erken uyarı sistemleri için ortak başvuruların hazırlanmasını görüştü. Tacikistan, Özbekistan ve Kırgızistan doğal afetler için erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi amacıyla 20 milyon dolarlık ortak başvuru yaptı; fonların %75'inin kırsal topluluklara yönlendirilmesi öngörülüyordu.

Alman Uluslararası İşbirliği Kurumu (GIZ) ve Yeşil İklim Fonu'nun katılımıyla yürütülen CLiCA programının toplam bütçesi 264 milyon euro; bunun içinden Tacikistan'ın Hatlon ve Sugd bölgelerindeki faaliyetler için 72,25 milyon euro ayrıldı: 35,09 milyon euro Yeşil İklim Fonu hibesi, 2,48 milyon euro Almanya hibesi, 30 milyon euro Avrupa Yatırım Bankası kredisi ve 4,68 milyon euro Tacikistan'ın katkısı.

Afrika müzakere grubu, 2035'e kadar iklim değişikliğine uyum için yılda 120 milyar dolar ayrılması garantisini arıyordu; oysa BM Çevre Programı'nın (UNEP) değerlendirmesine göre gelişmekte olan ülkelerin uyum finansmanına yönelik yıllık ihtiyacı 305 milyar dolara ulaşıyor. Antalya'daki COP31'un nihai turu 20 Kasım'da sona erdi.

Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz

#climate○ ...#economy○ ...#politics○ ...