CREA raporu: Fosil yakıtlar Türkiye'de yılda 26 bin 500 kişiyi öldürüyor, ekonomiye 55 milyar dolar maliyeti var

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) ile Temiz Hava Hakkı Platformu (THHP), Türkiye'deki fosil yakıt kaynaklı hava kirliliğinin yıllık ekonomik maliyetini 55 milyar dolar olarak hesapladı. Bu tutar, Türkiye İstatistik Kurumu'nun açıkladığı 2024 gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 4,1'ine karşılık geliyor.

Rapor bugün İstanbul'da düzenlenen basın toplantısında kamuoyuyla paylaşıldı. Bulgulara göre Türkiye'deki PM₂.₅ kaynaklı hava kirliliğinin yüzde 52'si kömür, petrol ve gazdan geliyor. Bu kirlilik; kalp-damar hastalıkları, solunum yolu hastalıkları, akciğer kanseri, inme ve diyabet nedeniyle yılda yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme yol açıyor. Şehir bazında ölüm dağılımı şöyle: İstanbul 8 bin 100, Ankara 2 bin 500, İzmir 2 bin 400.

Raporda öne çıkan bir diğer bulgu, enerji ithalat faturasıyla ilgili. TÜİK verilerine göre Hürmüz krizi sırasında enerji ithalat faturası 2023'ün Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına kıyasla yüzde 33,8 arttı.

2024 verileri elektrik üretiminde kömürün payının yüzde 35, doğal gazın yüzde 19 olduğunu ortaya koyuyor. Karayolu ulaşımında tüketilen enerjinin yüzde 66'sı dizel, yüzde 17'si LPG, yüzde 16'sı benzinden geliyor; elektriğin payı yüzde 0,2 düzeyinde kalıyor. Sanayide ise fosil yakıtlar nihai enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 60'ını oluşturuyor.

Rapor, Kasım ayında Antalya'da düzenlenecek COP31 öncesinde yayımlandı.