KGAÖ Moskova zirvesinde Ermenistan'ın oy hakkını elinden aldı; beş üye havacılık anlaşmasında uzlaştı

Ermenistan, örgütün 11 Kasım 2026'da Moskova'da düzenlenen zirvesinin ardından Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'ndeki oy hakkını ve üst düzey görevlere aday gösterme yetkisini kaybetti. Zirvede kalan beş üye — Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan ve Belarus — ödenmemiş üyelik aidatları nedeniyle Erivan'ın bu haklarını elinden aldı.

KGAÖ Genel Sekreteri Taalatbek Masadıkov, örgütün Ermenistan'ı ihraç etmeyi düşünmediğini söyledi. Erivan, Şubat 2024'te Azerbaycan ile yaşanan silahlı çatışmalar sırasında müttefiklerini Ermenistan'ın güvenliğini sağlamakta başarısız olmakla suçlayarak KGAÖ'ye katılımını dondurmuştu. Ermenistan aidat ödemeyi ve KGAÖ organlarına temsilci göndermeyi durdurdu; ancak Başbakan Nikol Paşinyan 5 Kasım'da ülkenin Avrasya Ekonomik Birliği'nden ayrılmaya hazırlanmadığını söyledi.

Kazak siyasi analist Maksim Kaznaçeyev, The Times of Central Asia'ya verdiği demeçte Ermenistan'ın resmen çekilmekteki isteksizliğini ülke içi siyasetin açıkladığını söyledi. Kaznaçeyev'e göre, Ermenistan KGAÖ ya da AEB'den ayrılırsa 'Batı yanlısı adımlar iç krizi tetikleyebilir ve ülkeyi istikrarsızlaştırabilir'. Analist bu durumu Özbekistan ile karşılaştırdı: Özbekistan KGAÖ'den farklı zamanlarda ayrılıp yeniden üye olmuş, ancak bunu yaparken birleşik bir siyasi elite sahipti ve ayrıca Rusya ile örgüt dışında askeri işbirliğine olanak tanıyan ikili bir güvenlik anlaşması bulunuyordu.

Aynı zirvede beş aktif üye, KGAÖ'nün Kolektif Havacılık Güçleri'ni geliştirme konusunda anlaştı ve ortak askeri birlikleri korumak üzere mobil hava savunma birliklerine ilişkin planları onayladı; bu birlikler arasında nakliye ve özel maksatlı uçakların yanı sıra muharip havacılık unsurları da yer alıyor. Kaznaçeyev, anlaşmaların Rusya'nın Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan'a askeri-teknik yardımını genişletebileceğini söyledi; ancak anlaşmaların tek başına füze sistemleri teslimatının ya da havacılık teknolojisi transferlerinin başladığı anlamına gelmediğini vurguladı.

Zirvenin sonuç bildirgesi ayrıca, Hazar Denizi de dahil olmak üzere insansız sistemlerle ticari gemilere ve liman altyapısına yönelik saldırılara ilişkin endişelerini dile getirdi. Kaznaçeyev, Hazar kıyısındaki devletler arasındaki mevcut işbirliği düzenlemelerinin başlıca güvenlik sorunlarını ele alabileceğini, bu nedenle bölgede ayrı bir KGAÖ gücüne ihtiyaç duyulmadığını söyledi.