AB'nin 'Avrupa Malı' Otomotiv Kuralları Türkiye'nin 30,1 Milyar Dolarlık İhracatını Tehdit Ediyor

Türkiye'nin otomotiv sektörü, Avrupa Birliği'nin önerdiği Sanayi Hızlandırıcı Yasası (IAA) nedeniyle ciddi bir kırılmayla yüz yüze. Yasa, batarya hariç olmak üzere bir aracın bileşen değerinin yüzde 70'inin Avrupa kaynaklı olmasını zorunlu kılıyor.

Almanya ve Fransa bu ayın başında, Birleşik Krallık ve Norveç gibi AB üyesi olmayan ülkelerin tedarikçilerine 'Avrupa menşei' statüsü tanıyan bir çerçeve üzerinde mutabık kaldı; ancak Türkiye bu çerçevenin dışında tutuldu. IAA Mart ayında önerildi ve yasalaşmadan önce aşması gereken önemli yasal engeller bulunuyor.

Türkiye'nin otomotiv ihracatçıları derneği OİB, geçen yıl AB'ye yapılan otomotiv ihracatını 30,1 milyar dolar olarak açıkladı. Ekonomik Kalkınma Vakfı Başkanı Ayhan Zeytinoglu, Deutsche Welle'ye yaptığı açıklamada söz konusu düzenlemenin Türkiye'nin AB ticaretine 'büyük zarar' vereceğini belirterek Türkiye'nin toplam otomotiv ihracatının yüzde 73'ünün AB'ye gittiğine dikkat çekti.

Yasa başlangıçta yalnızca batarya elektrikli araçları, şarj edilebilir hibrit modelleri ve yakıt hücreli araçları kapsıyor; bu modeller geçen yıl AB'deki yeni araç tescillerinin yüzde 27'sini oluşturdu. Revize edilen Franco-Alman planı çerçevesinde, bazı kendi kendini şarj eden hibrit modeller ile benzinli ve dizel araçların da 2035 sonrasında kapsama alınması öngörülüyor; bu kategori, Türkiye'nin AB'ye yönelik yaklaşık 800.000 araçlık ihracatının büyük bölümünü içine alacak.

Eleştirmenler ayrıca Çinli otomobil üreticilerinin Türkiye'deki üretimlerini genişlettiğine dikkat çekiyor. Bu gelişmenin, söz konusu firmalara AB pazarına arka kapıdan erişim imkânı tanıyabileceği öne sürülüyor ve bu durum Türkiye'nin çerçeve dışında bırakılmasının gerekçeleri arasında gösteriliyor.

Otomotiv araştırma ağı GERPISA'nın direktörü ve Fransa'nın CNRS kurumunda kıdemli araştırmacı olan Tommaso Pardi, yüzde 70 hedefinin oldukça cömert bir eşik olduğunu vurguladı. Pardi'ye göre Avrupa yapımı bir elektrikli aracın batarya dışı parçalarının zaten ortalama yüzde 83'ü Avrupa'dan temin ediliyor.