Hamza Diab, UNFPA ve Arap ünlü diplomasisinin yeni grameri

Duyuru sessizce geldi — kırmızı halı yok, fotoğraf köşesi yok; yalnızca bir basın bülteni ve yeterince ciddi görünen genç bir adamın portresi. Yirmi yaşındaki Mısırlı aktör Hamza Diab, son dönemdeki 'Kamel Al-Adad' ve 'Tale' Nazel' dahil birçok Arap drama yapımının yüzü, Mısır'daki Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu tarafından UNFPA Şampiyonu ilan edildi. Görevi iki yıl sürüyor ve gençlik liderliği, ruh sağlığı farkındalığı ve kurumun pozitif erkeklik dediği şeyin teşvikini kapsıyor. Buradaki gösteri, tasarımı gereği ölçülü. Arkasındaki anlaşma ise çok daha ilginç.

Diab görünürlüğünü, bir kuşak Arap sanatçının artık yaptığı gibi kazandı — tek bir çıkış filmiyle değil, akış çağı dizilerinin birikimli ağırlığıyla. 'Izma', '50/50', UNFPA'nın ulaşmaya çalıştığı demografik kesimde tam olarak takipçi kazandığı gençlere dönük yapımların kadrosu. BM, önceki kuşaktan bir tanıdık isim seçmedi; izleyicisi hâlâ oluşmakta olan, yüzü henüz kıdemin getirdiği karmaşık geçmişlerle yüklenmemiş birini seçti. Bu bir tesadüf değil, strateji.

Bu atamaları resmen düzenleyen UNFPA'nın 'Etkileyici ve Savunucu Politikası', marka stratejistlerinin yıllar önce çözdüğü şeyi resmileştiriyor: etkileşimli, sadık ve genç bir takipçi kitlesine sahip bir kişi, mesajları kurumsal iletişimin taşıyamayacağı biçimlerde hareket ettirir. Birleşmiş Milletler, diğer şeylerin yanı sıra, bir iletişim operasyonudur. Yükselen bir Mısırlı aktörü şampiyon ilan etmek, örgütün bürokratik bir dille, etkileyici ekonomisinin artık insani savunuculukla resmileştirmeye değer biçimlerde örtüştüğünü kabul etmesidir.

Benim okumam şu: bu atama, uluslararası kuruluşların Arap dünyasındaki erişimlerini nasıl yeniden kalibre ettiğine dair belirli bir şeye işaret ediyor. Klasik model — bir efsaneyle ortaklık kurmak, bir gala düzenlemek — belirli izleyiciler ve belirli finansman görüşmeleri için hâlâ işliyor. Ancak gençlik programları, üreme sağlığı eğitimi, ruh sağlığının damgalanmasını ortadan kaldırma: bunlar tamamen farklı bir frekans gerektiriyor. Yirmi yaşındaki kuzeninizin gerçekten izleyeceği birini gerektiriyor.

Not edilmesi gereken bir 1960'lar emsali var. UNICEF'in ünlüleri iyi niyet elçisi olarak erken kullanımı — o dönemde küresel tanınırlığı en yüksek figürlerin seçilmesiyle başlayan — büyük ölçüde zengin dünya izleyicilerinin uzak davalara bağış yapmasıyla ilgiliydi. Mantık şuydu: biz yıldızı getiririz, yıldız kamerayı getirir, kamera çeki getirir. UNFPA'nın Diab ile yaptığı ise tamamen farklı bir yöne gidiyor. Ulaşmak istedikleri izleyici Mısır'ın içinde yaşıyor. Bu, dışa değil içe dönük bir atama. Ünlü, başkasının hayırseverliğinin temsilcisi değil, kendi toplumuna bir köprü.

Bu da, bu görev geldiğinde editör masasının ortaya attığı daha zor soruyu gündeme getiriyor: bu, gerçek bir mimariye sahip savunuculuk mu, yoksa BM logolu bir estetik mi?

İki hafta sonunda dürüst cevap: bilinemez. İki yıllık görev, sorunun eninde sonunda cevaplanabilir hale gelmesine yetecek kadar zaman tanıyor — ya Diab'ın birlikteliği, izleyicisinin ruh sağlığı sohbetlerine nasıl katıldığında ölçülebilir değişimler üretir, ya da iyi fotoğraflanmış anlar ve bir nihai rapor PDF'i üretir. Her iki sonucun da ünlü-insani yardım ortaklıklarında tarihsel emsalleri var. Anlaşmanın yapısı, aktarıldığı kadarıyla, bunun hangi yöne gideceğini söylemiyor. Bu, platformu elinde tutan kişiye bağlı.

Atama, sonucu ne olursa olsun, genç Arap kamu figürleri için statü ve sorumluluğun nasıl kalibre edildiğinde bir kaymaya işaret ediyor. Daha önceki bir kuşak için kariyerin zirvesi bölgesel tanınırlıkla çakışabilirdi — bir Körfez prömiyeri, bir Arap Ekran Ödülü. BM ataması ise Diab'a yirmi yaşında, kariyer zirvesinden önce geliyor; sanki platform ile sorumluluğun art arda değil, eşzamanlı olması gerektiğini savunur gibi. Bu çerçeve, sanatçının üzerine farklı türde bir baskı koyuyor. Şunu söylüyor: kültürel sermayen kurumlar için şimdiden bir değer taşıyor; onu harca.

İzlenmeye değer paralel gelişme — ve moda kültürü ile insani yardım kültürünün nadiren adlandırılan biçimlerde kesiştiği yer burası — lüks markaların bu geometriyi yıllardır yapmış olması. Marka, yıldızın ikon olmasını beklemez; ikonluğu birlikte üretir. UNFPA'nın Diab'ı ataması yapısal olarak benzer görünüyor. Kurum, yerleşik otoriteden yararlanmaktan çok, hareket halindeki bir kariyere kefil oluyor; bir varış noktasına varmak yerine yörüngeye bahis oynuyor.

Hamza Diab yeni türde bir Arap ünlü diplomasisinin şablonu mu olacak, yoksa bu iki yıl içinde bir dipnot olarak mı okunacak, atamalar ile röportajlar arasında — görevin tanımladığı gerçek topluluklarda — ne olduğuna bağlı. Mısır'da üreme sağlığı sohbetleri belirli bir toplumsal ağırlık taşıyor. Genç Arap erkekler arasında ruh sağlığının damgalanmasını ortadan kaldırmak erişimden fazlasını gerektiriyor; cesaret gerektiriyor. Basın bülteni platformu işaret ediyor. O platformda ne olacağı ise hâlâ yazılmakta olan hikâye.