UCM hâkimleri, Afganistan'daki ABD askerlerine ilişkin soruşturmayı durdurdu

Cuma günü açıklanan mahkeme belgelerine göre, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) hâkimleri, savcılığın Afganistan'daki Amerikan askerlerinin işlediği iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmasını durdurdu ve bunun yerine 2021'den bu yana Taliban'ın eylemlerine odaklanacak.

Karar perşembe günü alındı ve bir gün sonra kamuoyuna açıklandı. Kararda, 'Savcılığın soruşturmalarını yürütme ve delil toplama kapasitesine ilişkin önemli kısıtlamalar' bulunduğu belirtiliyor. Karar, 2021'den bu yana hareketsiz kalan ABD askerlerine yönelik soruşturma hattını kapatıyor ve IŞİD'in Horasan Vilayeti'ndeki uzantısına ilişkin soruşturmayı da sona erdiriyor. Savcılık, karara itiraz ettiğini açıkladı.

Soruşturma 2020'de başlatıldı ve Afgan hükümet güçleri, Taliban, Amerikan askerleri ve ABD dış istihbarat görevlilerinin 2002'ye kadar uzanan dönemde işlediği iddia edilen suçları kapsıyordu. Savcı Karim Khan 2021'de, delil elde etmedeki güçlükleri gerekçe göstererek Amerikan güçlerine yönelik soruşturmanın 'önceliğini düşüreceğini' söyledi. Khan, bu yılın başlarında cinsel suistimal iddiaları nedeniyle mahkemedeki görevinden alındı.

Karar, Afganistan soruşturması ve İsrailli yetkililer hakkında çıkarılan tutuklama emirleri nedeniyle UCM'nin 13 mevcut ve eski personeline yaptırım uygulayan Washington ile yaşanan tekrarlanan anlaşmazlıkların ardından geldi. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ekim ayında, 'Başkan Trump, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Amerikalıları yargılamasına asla izin vermeyecek' demiş ve ABD'nin UCM'yi 'tuğla tuğla sökme' kampanyasını sürdüreceği uyarısında bulunmuştu.

Mahkeme geçen yıl Taliban liderleri hakkında dört tutuklama emri çıkardı. ABD, UCM'ye üye değil ve mahkemenin yargı yetkisini tanımıyor; mahkemenin kurucu statüsü, üye devletlerin topraklarında işlenen ağır suçların yargılanmasına izin veriyor.