ICSID, Türk yatırımcıların Özbekistan'a yönelik tüm taleplerini reddetti

Uluslararası Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözümü Merkezi (ICSID), 2018'de kayda alınan davada Türk yatırımcıların Özbekistan'a yönelik tüm taleplerini reddetti. Hakem heyetinin kararı, beş yılı aşkın süren yargılamanın ardından 26 Ekim'de verildi; anlaşmazlık bir gıda sanayi işletmesiyle ilgiliydi. Bu bilgiyi Özbekistan Adalet Bakanlığı duyurdu.

Davacılar, üç Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı — Mehmet Zeki Obuz, Sevde Yılmaz ve Huriye Obuz — ile tasfiye sürecinde bulunan Türk şirketi Obuzlar Gida idi. Taleplerini, Özbekistan ile Türkiye arasındaki 1992 tarihli yatırımların karşılıklı korunması anlaşmasına dayandırdılar.

Hakem heyeti Şubat 2022'de oluşturuldu; esas hakkındaki duruşmalar 1-10 Temmuz 2024 tarihleri arasında Washington'da yapıldı. Özbekistan'ı Adalet Bakanlığı ve Kasım 2023'te Taşkent'te ofis açan uluslararası hukuk firması Curtis, Mallet-Prevost, Colt & Mosle (Curtis) temsil etti.

Davacıların hangi tedbirleri itiraz konusu yaptığı ve ne kadar tazminat talep ettiği kamuya açık belgelerde yer almıyor. Hakem heyetinin kararı, anlaşmazlığın tarafları için nihaidir.

2007'de Mehmet Zeki Obuz'un Özbekistan'da 16 yıl hapis cezasına çarptırıldığı bildirilmişti: gümrük vergileri, katma değer vergisi ve tüketim vergilerini ödemekten kaçınma, bütçe kaynaklarını zimmete geçirme ve israf etme ile diğer suçlarla suçlanıyordu. Aynı bilgilere göre, 1995'te Özbekistan'a gelmiş ve Sundus ortak girişiminin kurucularından biri olmuş, 1998'de ise şirketin genel müdürlüğüne atanmıştı.