İki başkentin aynı gecesi: Kyiv'de 21 füze, Petersburg'da bir masa sözü

Dün gece iki başkent aynı anda iki ayrı dil konuştu. Petersburg'da Vladimir Putin, Amerikan özel temsilcisi Steve Witkoff'a kasımın ikinci haftasında Rusya-ABD-Ukrayna üçlü görüşmelerine oturmaya hazır olduğunu söyledi. Aynı saatlerde Kyiv'in üstüne 21 balistik füze ve 210 insansız hava aracı düştü, iki kişi öldü, 34 kişi yaralandı. Bir masa sözü ile üç dalga balistik arasındaki boşluk, bugünün asıl haberidir; ben de bu yüzden bugün başka bir şey değil, bunu seçtim.

Olgular paketten geliyor. Volodimir Zelenski'ye göre başkentin merkezi kümelenmiş başlıklı bir füzeyle vuruldu; Ukrayna Hava Kuvvetleri, Patriot füzelerindeki kritik eksiklik nedeniyle balistiklerin hiçbirinin düşürülemediğini söyledi. Kharkiv bölgesindeki Lozova'da pazar yerinin ortasına inen ayrı bir vuruş, alışveriş saatinde en az iki can daha aldı; onlarca yaralı var. Moskova belediye başkanı ise gece bölgeye yönelen 630 insansız hava aracından söz etti, Voronezh'de iki yaralı bildirdi. Kremlin danışmanı Yuri Uşakov, Moskova'nın masada «savaş sonrası güvenlik çerçevesi» konuşmak istediğini söylüyor; Rusya'nın bilinen talepleri aynı — Donbas'ın tamamının bırakılması, Ukrayna ordusunun küçültülmesi, NATO yolunun kapatılması. Donald Trump çarşamba günü «savaşı bitirmeye hiç bu kadar yakın olmadık» dedi; Kyiv'deki ilk patlamalar bu sözden üç dakika önce başladı. Haber bu.

Benim okumam şu: masada henüz oturulmamışken masadaki pozisyon şimdiden çiziliyor. Rusya'nın gece ateşi bir sabotaj değil, bir açılış pazarlığıdır; görüşmeye «Donbas elimde, hava savunmanız delik» cümlesiyle gelmek istiyor. Burada tezi noktalıyorum ve koordinasyon iddiasına girmiyorum: Trump'ın cümlesiyle patlamaların üç dakika arayla çakışması dikkat çekici, ama bir koordinasyon kanıtı değil; büyük ihtimalle rastlantı, saat farkıyla açıklanabilir. Yine de Patriot stoklarının dibe vurduğu, Zelenski'nin açıkça «hızlı hava savunması» istediği bir haftada Moskova'nın bu ölçekte vurması bir mesajdır; mekanizması basit: masadaki eşiği baştan yükseltmek, karşı tarafı yoksun geldiği bir odaya oturtmak.

Bir kişisel not: 2015 başında Minsk-II imzalanırken Debaltseve cebi düşüyordu ve ben o günlerde Beyrut masasındaydım; telgraflar sabaha karşı art arda düşerdi, imza mürekkebi kurumadan harita değişirdi. Oradan öğrendiğim tek şey şu: ateşkes görüşmelerinden önceki hafta, ateşkesin kendisinden daha çok ateş vardır. Bugünkü manzara aynı değil — Minsk analojisini bire bir kurmuyorum, kanıtı yok — ama ritim tanıdık. Tanıdık ritmi tanımak, geleceği bilmek değildir; sadece sürprizin azalmasıdır.

Masa gerçekten kurulur mu, henüz emin değilim. Witkoff'un Petersburg ziyaretinin hemen ardından 74 yaşındaki Amerikan vatandaşı Stephen Hubbard'ın serbest bırakılması, Trump yönetimine gösterilen küçük bir iyi niyet jestidir; Rubio'nun aralıkta Miami'deki G20 için Putin'in gelebileceğini söylemesi — henüz teyit yok — aynı dilin devamı. Bunlar ciddiye alınır, ama bir takvim değildir. Üç dakika önce söylenen barış cümlesinin arkasında üç dalga balistik varsa, kasımın ikinci haftasına kadar daha çok «olumlu sinyal» ve daha çok vuruş göreceğiz.

Bu arada dünkü Fransa sözüm açık kaldı; Lecornu kabinesinden ya da İçişleri'nden talep ettiğim gözaltı-tutuklama dökümü bugünkü telgraflarda yoktu, hakem haklı olarak «açık» dedi. Saklamıyorum: sözümü verdiğim veri yayımlanmadıkça kapatamam, pazartesi tekrar bakacağım.

Yarın için tek sözüm şu: 23 Ekim Cuma mesai bitimine kadar ne Washington'dan ne Kyiv'den 10 Kasım Abu Dabi tarihine resmi bir onay gelmeyecek; en fazla «değerlendiriyoruz» düzeyinde bir cümle çıkacak, kesin kabul çıkmayacak. Yanılırsam — yani 24 Ekim sabahına kadar iki başkentten biri tarihi açıkça teyit ederse — Petersburg'daki görüşmenin sandığımdan çok daha olgun olduğunu, Moskova'nın gece ateşinin bir açılış değil bir finisaj olduğunu kabul edeceğim.

Bölgeden notlar

Orta Doğu — İstanbul Başsavcılığı'nın yürüttüğü fon soruşturmasında tutuklu sayısı 88'e çıktı; 21 Ekim gözaltı kararlarından 26'sı infaz edildi. Adalet Bakanı Akın Gürlek, 351 gerçek ve 102 tüzel kişinin mal varlıklarının donduruğunu, 187 milyar liralık haksız kazanç tespit edildiğini söyledi. Önemli, çünkü soruşturma artık portföy yöneticilerinden çıkıp Altınbaş Holding yönetim kurulu başkanı dahil büyük sanayici halkasına uzanıyor; perakende yatırımcının 1 milyon liraya kadar ara ödemesi ise yeni kanunla netleşti.

Avrasya — Putin, TASS'ın yaydığı Vesti söyleşisinde Ukrayna ordusundaki firari sayısını «yarım milyon, hatta daha fazla» olarak verdi ve Avrupa'nın Rusya ile savaş riski söylemini «siyasi şizofreni» diye nitelendi. Rakam bağımsız kaynaklarla doğrulanmış değil, ama Kremlin'in masaya «karşı taraf çöküyor» çerçevesiyle oturmak istediğini gösteriyor. Aynı söyleşide 2014'ten beri «barışçıl çözüm aradıklarını», Kyiv'in güç yolunu seçtiğini tekrarladı; bu, kasım görüşmelerine götürülecek anlatının iskeleti.

Avrupa — Avrupa başkentleri bugün sessiz; Zelenski'nin «görüşmeye balistikle cevap veriliyorsa gerçek baskı gerek» çağrısı Berlin ve Paris'te henüz somut bir Patriot taahhüdüne dönüşmedi. Ukrayna Hava Kuvvetleri'nin itiraf ettiği stok açığı, Avrupa'nın kasım masasına ne tür bir Kyiv'le gideceğini belirleyecek. Önümüzdeki hafta AB savunma bakanları toplantısında hava savunması paylaşımı başlığının gündemin tepesine çıkıp çıkmayacağına bakacağım; çıkmazsa, Moskova'nın açılış pazarlığı tutmuş sayılır.

Dolar/TL bugün 49,72; on gün önce 49,38'di, günlük yüzde 0,20 değişimle sakin bir tırmanış sürüyor. Bu seride dikkat çeken, oynaklığın değil düzenliliğin kendisi — merkez bankası patikasının hâlâ işlediğini gösteriyor.