Pakistan Savunma Bakanı Asif yeni eyaletler için yeni yılı işaret etti
İçişleri Bakanı Nakvi'nin temmuzda açtığı tartışmada anayasa değişikliği için 336 milletvekilinin 224'ü, 96 senatörün 64'ü gerekiyor.

Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, ülkenin mevcut dört eyaletinden yeni eyaletler çıkarılmasına ilişkin planın "yeni yılda" hayata geçebileceğini söyledi. Al Jazeera'nın aktardığına göre Asif, özel bir televizyon kanalındaki programda "Benim kendi görüşüm, yeni yılın bunu getireceği, yeni sistemin de Allah'ın izniyle geleceği yönünde" dedi. Asif sözlerinin kendi değerlendirmesi olduğunu vurgulayarak "Şu anda içeriden bilgim yok, olsaydı da bir programda açıklamazdım" diye ekledi.
Tartışma, İçişleri Bakanı Muhsin Nakvi'nin öneriyi ilk kez kamuoyuna açtığı 30 Temmuz'daki İslamabad ekonomi zirvesine dayanıyor. Nakvi o toplantıda "Birimler oluşturulmadıkça, sahiplenilmedikçe ve yeni bir liderlik gelmedikçe bu iş olmaz" demişti. Planlama Bakanı Ahsan İkbal ise uzlaşmayla 12 ila 15 eyalet kurulmasından söz etti.
Öneriyi destekleyenler, dört eyaletin yaklaşık 250 milyonluk nüfusa hizmet götürmek için fazla büyük olduğunu, 2010'daki anayasa değişikliğinin yetki ve kaynakları ilçelere ve kentlere indirmede etkisiz kaldığını savunuyor. Federal Sağlık Bakanı ve Muttahida Kavmi Hareketi-Pakistan (MQM-P) lideri Mustafa Kamal, televizyon röportajlarında "Yetki ve kaynaklar halk adına alınıp başbakanlık konutunda toplandı" dedi ve küçük idari birimlerin konuşulmasının nedeninin tam olarak bu olduğunu söyledi. Ancak Kamal, konunun federal kabinede resmen görüşülmediğini ve kaç yeni birim planlandığını bilmediğini söyledi: "Ben de bütün bunları duyuyorum, izliyorum ama resmi olarak hiç bilmiyorum."
Takvim de daralıyor. Kamal, Senato seçimlerinin gelecek yılın başında, federal bütçenin ise haziranda geleceğini hatırlatarak "Aralık çok önemli bir ay. Ne olacaksa ondan önce olmalı" dedi. Pencap Meclisi Başkanı ve PML-N lideri Malik Ahmed Han ise Asif'in takvimini açıklamadığını belirtti.
Anayasa dört eyaleti tanıyor ama yenisini kurmak için ayrı bir usul öngörmüyor; tartışma anayasa değişikliklerini düzenleyen 239. maddeye odaklanıyor. Değişiklik, her iki meclisin toplam üye sayısının üçte ikisini gerektiriyor: 336 Millet Meclisi üyesinin 224'ü ve 96 senatörün 64'ü. 239(4) uyarınca eyalet sınırlarını değiştiren bir değişiklik, cumhurbaşkanının onayına gitmeden önce o eyalet meclisinde de üçte iki çoğunluk istiyor; bu Pencap Meclisi'nde 371 üyenin 248'i, Sind Meclisi'nde 168 üyenin 112'si anlamına geliyor.
Karaçi merkezli anayasa avukatı Abdül Muiz Caferi, Al Jazeera'ya "Anayasada bu özel sistem varken başka hiçbir yol kullanılamaz" dedi. Daha önce de denendi: Mayıs 2012'de Pencap Meclisi, dönemin eyalet hukuk bakanı Rana Senaullah'ın sunduğu iki kararı oybirliğiyle kabul ederek Güney Pencap eyaleti ve Bahavalpur eyaletinin iadesini istedi. Mart 2013'te Senato, Bahavalpur Canubi Pencab eyaletini kuran anayasa değişikliği tasarısını geçirdi; ancak Millet Meclisi'nin görev süresi tasarıyı görüşmeden dolunca teklif düştü.
Nakvi geçen hafta Lahor'da yeni eyaletler konusunun halka sorulması gerektiğini söyledi. Anayasanın 48(6) maddesi başbakana ulusal önemdeki bir konuyu parlamentonun ortak oturumuna götürme imkânı veriyor; ortak oturum onaylarsa konu, seçmene "evet-hayır" sorusu soran bir referanduma gidebiliyor. Caferi ise referandumun anayasa değişikliği sürecinin yerini alamayacağını belirtiyor. Pakistan'da bugüne kadar üç referandum yapıldı ve üçü de askeri yönetimler dönemindeydi.
Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz
- BirincilAl Jazeera English