Sağlık Bakanlığı 2026'da 9,6 milyon diyabet taraması yaptı, 376 bin kişiye tanı konuldu

Sağlık Bakanlığı, 2026 yılında aile hekimliklerinde 9,6 milyon diyabet taraması yaptı. Bakanlık açıklamasına göre taramalar sonucunda 376 bin kişiye diyabet tanısı konuldu ve bu kişilerin düzenli izlemleri başlatıldı. Aynı dönemde aile hekimleri yaklaşık 8,2 milyon izlem gerçekleştirdi. Tarama ve izlem çalışmaları Hastalık Yönetim Platformu (HYP) üzerinden yürütülüyor.

Bakanlık, halk arasında "şeker hastalığı" olarak bilinen diyabeti, vücudun insülin hormonunu yeterince üretememesi veya etkili kullanamaması sonucunda kandaki şeker seviyesinin yükselmesiyle ortaya çıkan kronik hastalık olarak tanımlıyor. Hastalığın Tip 1, Tip 2 ve gebelik diyabeti olmak üzere üç temel türü bulunuyor; kontrol altına alınmadığında hayati organlarda kalıcı hasara yol açabiliyor.

Tip 1 diyabet genellikle çocukluk veya gençlik döneminde başlıyor ve her yaşta görülebiliyor. Vakaların yüzde 90'dan fazlasını oluşturan Tip 2 diyabet ise çoğunlukla belirti vermeden ilerliyor. Bakanlığın açıklamasına göre dünyada 589 milyon yetişkin diyabetle yaşıyor ve diyabetli her 10 kişiden 4'ü hastalığını bilmeden yaşamını sürdürüyor.

Çocuklarda çok su içme, sık idrara çıkma, devamlı uyku hali, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme Tip 1 diyabetin belirtileri arasında sayılıyor. Tip 2 diyabette fazla kilo, obezite, hareketsiz yaşam, sağlıksız beslenme, ailede diyabet öyküsü ve ileri yaş risk faktörleri arasında yer alıyor.

Bakanlık, diyabetle yaşayan bireylerin hastalıklarını tanımaları ve tedavi süreçlerini doğru yönetebilmeleri için Diyabet Okulu programı yürütüyor. Ülke genelindeki 291 diyabet okulunda hastalık yönetimi, sağlıklı beslenme, ilaç ve insülin kullanımı, kan şekeri takibi ve fiziksel aktivite eğitimleri veriliyor. Hekim, diyabet hemşiresi, diyetisyen, psikolog, eczacı ve sosyal çalışmacıların görev aldığı okullarda 2026 yılında 5 binden fazla eğitim programı düzenlendi ve 50 binden fazla kişi bu eğitimlerden yararlandı.

Bakanlığa bağlı 334 sağlık tesisindeki diyabet polikliniklerinde hekim tarafından yönlendirilen hastalara insülin enjeksiyonunun doğru uygulanması, kan şekeri takibi, karbonhidrat tüketimi ve kan şekeri düşüklüğü veya yüksekliği durumunda yapılması gerekenler anlatıldı. Bu kapsamda 2026 yılında 52 binden fazla kişiye diyabet eğitimi verildi.

Bakanlık, diyabetin önlenmesi ve kontrol altında tutulması için sağlıklı beslenmeye özen gösterilmesini, düzenli fiziksel aktivite yapılmasını ve sağlıklı vücut ağırlığının korunmasını öneriyor. Risk grubunda bulunan vatandaşların belirti beklemeden aile hekimlerine başvurması, diyabet tanısı bulunanların ise tedavi ve kontrollerini aksatmaması, göz ve böbrek sağlığını koruması isteniyor.