Siirt fıstığı kabuğundan üretilen biyokömür buğdayda kök gelişimini yüzde 50 artırdı
Siirt Üniversitesi'nde 2023'te tamamlanan tez, 500 derecede piroliz edilen fıstık kabuğunun nitrat yıkanmasını azalttığını gösterdi; sonuçlar 19 Kasım'da COP31'de sunulacak.
ℹ️ Tarayıcı tabanlı sesli okuma · yapay zeka stüdyo sesi yakında

Siirt Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde yürütülen bir tez çalışması, Siirt fıstığının sert ve yeşil kabuklarından elde edilen biyokömürün buğday bitkisinde kök gelişimini yüzde 50'ye varan oranda artırdığını ortaya koydu. Araştırma, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mesut Budak ile Tarımsal Biyoteknoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Harun Bektaş danışmanlığında, yüksek lisans öğrencisi Kübra Polat'ın tezi kapsamında 2023 yılında tamamlandı.
Çalışmada fıstığın sert ve yeşil kabukları kül fırınında yaklaşık 500 santigrat derecede yavaş piroliz yöntemiyle işlenerek biyokömüre dönüştürüldü. Elde edilen materyal 2 milimetrelik elekten geçirildikten sonra farklı dozlarda 2 kilogramlık saksı denemelerine uygulandı. Sonuçlar, biyokömürün buğdayın kök gelişimini yüzde 50'ye varan oranda artırdığını ve topraktaki nitratın yıkanmasını önemli ölçüde azalttığını gösterdi.
Prof. Dr. Budak, kentte 12 milyonu aşkın ağaçtan yaklaşık 30 bin ton fıstık elde edildiğini, bu rekolte sırasında yaklaşık eş değerinde atık oluştuğunu söyledi. Budak, "Bu atığı tarımda nasıl kullanabiliriz, nasıl değerlendirebiliriz" anlayışıyla hareket ederek bunu ekonomik bir döngüye dönüştürmek için özellikle de Siirt'teki bahçelerden boş ve yeşil fıstık kabuklarını aldıklarını söyledi. Tez çalışmasında sıfır atık hedefini, karbon salınımını azaltmayı ve toprakta verimliliği artırmayı birlikte değerlendirdiklerini belirtti.
Budak, atıkların gelişigüzel doğaya bırakıldığında ayrıştığını ya da yakıldığında karbonun atmosfere salındığını, kararlı karbona dönüştürüldüğünde ise toprakta uzun süre muhafaza edilebildiğini anlattı. Budak, "Toprak, önemli bir karbon havuzu olarak görülür" ve toprakta karbon havuzu olarak ne kadar fazla karbon depolanabilirse küresel ısınmanın etkisinin o kadar azaldığını söyledi.
Doç. Dr. Bektaş, çalışmanın COP'nin hedef ve misyonuna uygun bulunduğu için ilgili komisyon tarafından kabul edildiğini, konuya ilişkin sunumlarını 19 Kasım'da yapacaklarını bildirdi. Kök gelişiminin kuraklık dönemlerinde yüzde 100'e yakın verim kayıplarını önlemedeki rolüne dikkat çeken Bektaş, bir bitkinin kök gelişimini artırmaya çalıştıklarında 10 yıl, 20 yıl, bazen 30 yıllık çalışmalar sürdüğünü ve "kökünü yüzde 10, yüzde 15, yüzde 20 ancak artırabiliyoruz" dedi. Bektaş, biyokömürün maliyetleri bulunduğunu ancak bitki gelişimi ve iklime hazırlık açısından katkısının çok daha fazla olduğunu söyledi.
Çalışmanın sonuçları, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'nda katılımcılara sunulacak.
Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz
2 bağımsız kaynak doğruladı
- BirincilHürriyet
- TeyitAnadolu Ajansı (TR)