NoorSadaNoorSada
SON DAKİKASavaşGelişiyor✓ 1 kaynak

Sudan'ın El-Cezire eyaletinde toplu mezarlar açıldı, aileler kayıplarını arıyor

Şarku'l-Avsat'ın saha ziyaretlerine göre El-Hilaliye ve Vad en-Nura'da ölüler toplu mezarlara gömüldü; Sudan İnsan Hakları Gözlemevi 1900'ü aşkın ölümü HDK'ye bağlıyor.

Hız:

ℹ️ Tarayıcı tabanlı sesli okuma · yapay zeka stüdyo sesi yakında

MY
Mehmet Yılmaz
· 2 dk okuma
Harita: Sudan · Fotoğraf: NoorSada · Natural Earth

El-Hilaliye'nin Mesid mahallesinde yaşayan Verde Muhammed, iki gün içinde beş aile üyesini kaybetti. Şarku'l-Avsat'ın El-Cezire ve Beyaz Nil eyaletlerindeki saha ziyaretlerine dayanan haberine göre aile bireyleri, evin birkaç adım ötesindeki kuyudan su içtikten sonra şiddetli ishale yakalandı; damar yolu solüsyonu bulunamadı ve Muhammed'in, Hızlı Destek Kuvvetleri'nin (HDK) şehirden çıkışa izin vermek için istediği parayı ödeyecek gücü yoktu.

Muhammed, HDK mensuplarının bir şişedeki sıvıyı kuyuya boşalttığını gördüğünü, ardından su kaynaklı ishal vakalarının yayıldığını anlattı. Aynı kentten Avatıf İbrahim, Ebu Akle Keykel'in HDK'den ayrılıp orduya katılmasının ardından gelen saldırıyı "intikam kampanyası" olarak niteledi: "Kuvvetler çıkmaya çalışanlardan para istedi, kadınlardan ailelerinden birini öldürme tehdidiyle takılarını teslim etmelerini talep etti."

El-Hilaliye ve Vad en-Nura ile Beyaz Nil eyaletindeki El-Keradis'te halk ölülerini toplu mezarlara gömdü. Şarku'l-Avsat'ın gördüğü mezarların bir kısmı işaretsiz kum tepeleri gibiydi; bir kısmında ölülerin adları ve ölüm tarihleri yazıyordu. Aşar Muhammed 37 aile üyesini kaybettiğini, bir günde 70 ila 80 kişiyi defnettiğini söyledi. Ona göre cenazeler eşeklerin çektiği el arabalarıyla taşınıyor, her mezara 8 ila 10 cenaze konuyordu. Bölge kalkınma komitesi üyesi Tayyib el-Emin, mezarlıkların dolduğunu, bu yüzden bir futbol sahasının defin için ayrıldığını aktardı.

El-Cezire Konferansı adlı halk toplantısı, El-Hilaliye'de 21 Ekim ile 17 Kasım 2024 arasında 527 ölümü belgelediğini açıklamıştı. 15 Kasım 2024'te Reuters, El-Hilaliye'den ayrılan onlarca kişinin testlerinin kolera pozitif çıktığını bir tıbbi kaynağa dayanarak duyurdu.

İki yıl sonra Sudan İnsan Hakları Gözlemevi, HDK'yi El-Hilaliye ve çevre köylerde su kaynaklarını kasten zehirlemekle suçladı ve ölü sayısını 1900'ün üzerinde tahmin etti. Gözlemevi, bir kuyudan alınan örneklerin kimyasal göstergeler içerdiğini ve örnekleri bağımsız inceleme için sakladığını bildirdi. Gözlemevi'nin toplam ölü sayısı ve tüm kurbanların ölüm nedeni bağımsız olarak doğrulanamadı.

5 Haziran 2024'te HDK, El-Cezire'nin batısındaki 24 El-Kureyşi bölgesine bağlı Vad en-Nura'ya saldırdı; saldırının ardından yayımlanan raporlarda 100'den fazla kişinin öldüğü belirtildi. İki mahalle sakini Balle Ahmed ve Sabah el-Hayr Avadallah, bölge sakinlerinin ilk gün 117'den fazla kişiyi defnettiğini ve Vad en-Nura hastanesinin arazisinin bir bölümünün defin için ayrıldığını söyledi. Şubat 2025'te El-Keradis'e düzenlenen saldırının ardından İdris Hüseyin, ertesi gün sokaklardan ve tarlalardan toplanan cenazelerden 27'sinin tek bir mezara konduğunu aktardı.

"Tesis" hükümetinin sözcüsü Ahmed Teda Lisan, HDK'nin kontrol ettiği bölgelerde toplu mezar bulunduğuna dair bilgisi olmadığını söyledi; ihlallerin ordu ve müttefik güçler ile HDK içindeki unsurlar tarafından işlendiğini belirtti. Sağlık Bakanlığı'ndan bir kaynak, kimliği belirsiz cenazelerin defin yeri kaydedilmeden yeniden gömülmesinin ailelerin yakınlarını bulmasını zorlaştıracağı uyarısını yaptı.

HDK'nin Ekim 2025'te El-Faşir'i ele geçirmesinin ardından Yale Üniversitesi İnsani Araştırmalar Laboratuvarı uydu görüntülerinde Suudi Hastanesi yakınında toplu defin göstergeleri saptadı; Dünya Sağlık Örgütü hastanede 460'tan fazla hasta ve refakatçinin öldürüldüğüne dair raporlar aldığını bildirdi.

Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz

#savaş○ ...#insan hakları○ ...#Afrika○ ...