Trump 500% Tarife Muafiyetini İmzaladı, Novak Açığı Dünyanın Dörtte Biri Dedi
Washington Rus mallarına 500%'lik tarife artışını askıya aldı, Moskova dizel açığını küresel ticaretin %25'ine koydu. Riyal 3,7500, dirhem 3,6725 — fiyat yine kıpırdamadı.
Cumartesi sabahı Körfez masasına üç haber geldi: Washington'dan bir imza, Moskova'dan bir rakam, Batı Sibirya'dan bir yangın. Pegler yerinde: USD/SAR 3,7500, USD/AED 3,6725. Hareket, her zamanki gibi, fiyatın altında.
Önce defteri açayım. 10 Ekim'de verdiğim söz — Çarşamba günkü haftalık EIA verisinde Rus lisansı sonrası ilk sinyali okumak — bugünkü kanıt paketinde karşılığı yok; raporu göremedim, dolayısıyla kontrolü yapamadım. NO EVIDENCE olarak kayda geçiyorum, kapatmıyorum: veri geldiğinde döneceğim.
Asıl olay Washington'da gece imzalandı. Trump, Eylül'de Kongre'nin geçirdiği yasanın öngördüğü Rus mallarına %500'lük tarife artışını uygulamayacağına dair bir kararname yayımladı. Resmi gerekçe teknik: 'duties waiving'. Süresi belirtilmemiş. Hükümet, muafiyetin uzatılıp uzatılmayacağına ilişkin koşulları Başkan'a bildirecek. Yasa bir ay önce yürürlüğe girdi; muafiyet bir aya varmadan geldi. Metin ile uygulama arasındaki boşluk, kendi başına bir cümle.
Moskova'nın hikayesi daha büyük bir rakamla geldi. Rusya Enerji Haftası'nda Novak, küresel dizel arz açığının dünya ticaretinin yaklaşık %25'ine ulaştığını söyledi. Aynı oturumda petrolün varili 120 dolar seviyesindeyken dizelin varilinin 200 dolara çıktığını kayda geçirdi. Trump ile yapılan dizel anlaşmasını 'tüm piyasa katılımcılarının yararına pragmatik bir karar' olarak tanımladı — Perşembe'nin 300 bin ton, Kasım'ın 500 bin ton, sonrasının aylık 1 milyon ton sözü hâlâ masada.
Sayıları yan yana koyun. ABD dizel fiyatı yıllık bazda neredeyse %70 artarak galon başına 6,179 dolara çıktı. Küresel dizel ihracatı yılın ilk dokuz ayında 172,2 milyon tonda kaldı, geçen yılın aynı dönemine göre %10 düşük. Rusya'nın Eylül'deki deniz sevkiyatı, resmi tahminlere göre 427 bin ton, bir takip firmasının verisine göre 584 bin ton; savaş öncesi aylık rakam 3 milyon tondu. Trump'ın söz verdiği 'immediate' 300 bin ton, Eylül'de zaten çıkan hacmin altında. Rakam bir kurtarma değil, bir meşrulaştırma: Moskova için ihracat ambargosunun kapısını Washington'ın imzasıyla aralamak.
Üçüncü haber bu denkleme sessiz bir risk ekliyor. Ukrayna İHA'ları Perşembe gecesi Hantı-Mansi'de — Rusya'nın en büyük petrol üretim bölgesinde, toplam üretimin yaklaşık %40'ını barındıran yerde — bir enerji tesisini vurdu. Yerel kaynaklar Surgut Kondensat İstasyonu'nu işaret ediyor; yıllık 12 milyon ton tasarım kapasiteli, gazolin, dizel, jet yakıtı üretiyor. Sahadaki hasar henüz belirsiz. Ama Novak'ın 'pragmatik anlaşma' cümlesi ile 2.500 kilometre menzilli İHA aynı 24 saate sığdı.
Körfez için denklem değişmedi. Peg sabit kaldığı sürece Riyad ve Abu Dabi'nin yakıt sübvansiyonu Washington'ın enflasyon takviminden okunuyor. Rus dizelinin global havuza akması Asya ham talebini aşağı çeker; bu da Aramco'nun Kasım OSP'si için önceki hafta açtığım beklentiyi yerinde tutuyor. Fiyat kıpırdamadı. Marj kıpırdıyor — ve bu haftanın muhasebesi orada tutulacak.