UNEP: İklim Uyum Finansmanı 32 Milyar Dolarla Sınırlı, İhtiyaç 305 Milyar

BM Çevre Programı (UNEP), Antalya'daki COP31 Konferansı'nın hemen öncesinde yayımladığı 2026 Uyum Açığı Raporu'nda, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğiyle uyum süreçlerini finanse edebilmek için 2035 yılına kadar yılda 305 milyar dolara ihtiyaç duyduğunu açıkladı. Oysa gelişmiş ülkelerden bu ülkelere yönelik uluslararası kamu finansmanı 2025 yılında yalnızca 28,2 ile 31,7 milyar dolar arasında kaldı.

Bir önceki yıla kıyasla finansman akışlarındaki artış yalnızca 1 milyar dolar oldu. Rapor, COP30'da onaylanan uyum finansmanının üç katına çıkarılması hedefinin gerçek ihtiyaçları karşılamaya yetmeyeceği uyarısında bulunuyor; bu hedefe ulaşılsa dahi gelişmekte olan ülkelerin yıllık ihtiyaçlarının yalnızca yüzde 20 ile 29'u karşılanabilecek.

305 milyar dolarlık tahmin, özel sektörün uyum alanındaki öz yatırımlarını kapsamamaktadır; bu yatırımlar dahil edildiğinde toplam rakamın yaklaşık iki katına ulaşabileceği öngörülmektedir.

Önlenemeyen iklim zararlarını tazmin etmek amacıyla kurulan Kayıp ve Hasar Fonu, ilk döngüsünde gelişmekte olan ülkelerden toplam 2,8 milyar dolarlık finansman talebi aldı; ancak aynı döngü için tahsis edilen kaynak yalnızca 342 milyon dolar oldu. Bu durum, talebin mevcut kaynakları yaklaşık sekiz kat aştığı anlamına geliyor.

Rapor, uyum planlarının fiili projelere dönüştürülmesini engelleyen bir dizi yapısal sorunu da tespit etti. Bu sorunların başında kurumlar arası koordinasyon eksiklikleri, zayıf teknik kapasite ve finansman kaynaklarına erişimin güçlüğü geliyor. Rapor ayrıca düşük gelirli ülkelerin bu yatırımları karşılamak için borçlanmak zorunda kalmasının mevcut borç yüklerini daha da ağırlaştıracağı konusunda uyarıda bulundu. UNEP, hibe alanının genişletilmesini, uygun koşullu finansmana erişimin kolaylaştırılmasını ve uluslararası finansman kuruluşlarının rolünün güçlendirilmesini talep etti.