Riyad, Abu Dabi ve Doha Telefonları Açtığında: Körfez Diplomasisinin Yeni Geometrisi

Bu haftanın en sonuç doğurucu dış politika anı Brüksel'de değil, Washington ve üç Körfez başkenti arasındaki bir telefon hattında gerçekleşti.

Cumhurbaşkanı Donald Trump dün, BAE, Suudi Arabistan ve Katar'ın Washington'dan saldırıları askıya almasını istemesi üzerine planlanan bir İran saldırısını iptal ettiğini söyledi. Amerikan başkanının kendi kararlarını anlatma eğilimi hakkında ne düşünürsek düşünelim, diplomasi sinyali net bir şekilde anlaşılmaktadır.

Üç Körfez monarşisi, birlikte hareket ederek, ABD'nin İslam Cumhuriyeti'ne karşı askeri bir operasyonunu — ya da en azından geciktirmeyi — durdurabildiler. Bu bir dipnot değildir. Bu bölgesel etki gücünün yeniden fiyatlandırılmasıdır.

Piyasalar bunu kançelaryelerden önce fark etti. DAX dün kapanışta 24.307,92'de, %1,99 yükselişle kapandı; bu hareket, diğer şeyler arasında, petrol şoku başlığının yokluğunu yansıtıyordu. Ağırlıklı enerji pozisyonu olan FTSE 100 ise 22.611,70'e %0,12 tırmanarak daha durgun bir tepki gösterdi — bu, saldırı gerçekleşmiş olsaydı kimin faturayı ödeyeceğini kendi başına söyleyen bir göstergedir.

Bu, Avrupa Birliği'nin şimdi içinde faaliyet göstermesi gereken dünyadadır. Ve bana göre, biz bunu kötü bir şekilde yapıyoruz.

İki yıl boyunca Komisyon, Körfez stratejisini rahat bir üçleme etrafında çerçevelendirdi: kritik hammaddeler, yeşil hidrojen ve Strasbourg genel kurulu için zamanlanmış ara sıra insan hakları bildirisi. Varsayım, GCC'nin Avrupa sermayesi ve Avrupa teknolojisine, Avrupa'nın Körfez diplomasisine ihtiyacı daha fazla olduğundan daha çok ihtiyaç duyduğu şeklindeydi.

Dünün olayları bunun tersinin giderek artan bir şekilde doğru olduğunu gösteriyor.

"Soru İran ile savaş olup olmadığı olduğunda, çağrı Berlaymont'a gelmez — ve Berlaymont'taki herkes bunu bilir."

Mayıs 2026'da AB'nin komşuluğunun aslında neye benzediğini düşünün. Sahel, Avrupa nüfuzuna kapalıdır. Ukrayna, kimsenin o şekilde adlandırmak istemediği mali ve askeri bir yükümlülük olarak kalır. Güney Akdeniz, Adalet Divanı'nın sonunda görüş bildireceği göç anlaşmaları aracılığıyla yönetilir.

Bu bağlamda, Körfez bir kolaylık ortağı değildir. Avrupa diplomasisinin hala teorik kaldıracı olan ve bu kaldıracın kurumsal atalet aracılığıyla israf edildiği çok az bölgeden biri olarak kalır.

AB-GCC zirve çerçevesi, büyük sevinçle canlandırılmış olup, "stratejik ortaklık" dilinde ağır ve Körfez hükümetlerinin gerçekten istediği şeyde hafif olan — egemen yatırım araçları için öngörülebilir, depolitize pazara erişim — bildiriler üretmiştir. Her bir Körfez fonu anlamlı bir Avrupa varlığını satın almaya çalıştığında, dosya FDI Tarama Yönetmeliği'nden geçer, ardından DG COMP'tan geçer, ardından o çeyrekte seçim yaşanmakta olan üye devletten geçer.

Bu arada, az önce bir ABD-İran hesabına müdahale etmiş olan aynı başkentler, sessizce sermayeyi daha kısa onay döngüsü olan yargı alanlarına yeniden yönlendirmektedir. Londra bunu fark etti. Singapur bunu fark etti. Brüksel hala etki değerlendirmesini yazıyor.

Adlandırılmayı hak eden bir ikinci sonuç vardır. Körfez devletleri Amerikan askeri bir kararı durdurabiliyorsa, İran'ın nükleer dosyası etrafındaki diplomasi mimarisini de şekillendirebilirler — E3'ün (Fransa, Almanya, Birleşik Krallık) tarihsel olarak koordinasyon rolü iddia ettikleri bir dosya. Bu rol gerçek zamanlı olarak aşınıyor ve hiçbir Konsey sonucu bu düşüşü durdurmayacak.