Zelenskiy: ABD ilk kez, Ukrayna'nın NATO uğruna Donbas'tan asker çekip çekmeyeceğini sordu

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 13 Kasım'da Amerikalı müzakerecilerin ilk kez, Ukrayna'nın NATO üyeliği karşılığında Donbas'tan asker çekmeye hazır olup olmadığını sorduğunu bildirdi. Zelenskiy bunu cuma günü gazetecilere söyledi.

Zelenskiy'ye göre bu soru son diplomatik turda gündeme geldi. Washington ve NATO müttefiklerinin somut bir garanti paketini — 5. madde düzeyinde garantiler, ordunun finansmanı ve yeniden inşa desteği — teyit etmesi halinde kararın Ukrayna toplumunun değerlendirmesine sunulacağını belirtti.

"Amerikan tarafı bunu NATO'daki diğer müttefiklerle birlikte bize teyit ederse," diyen Zelenskiy, o zaman Ukrayna toplumunun görüşünü soracağını, kabul edip etmeme konusunda tek başına karar verme hakkı olmadığını, henüz ortada olmayan somut unsurlara ihtiyaç duyulduğunu ve tüm bunların tartışıldığını ekledi.

Zelenskiy ayrıca Ukrayna'nın hiçbir koşulda işgal altındaki toprakları hukuken Rusya'nın parçası olarak tanımayacağını vurguladı. "Kuşkusuz, işgal altındaki toprakların Rus olduğuna dair herhangi bir tanıma olmadan," diye ekledi.

Amerikalı müzakerecileri açıkça uyardığını da belirtti: Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e güvenilmez. "Putin devlet sınırlarından söz ettiğinde, bu Rusya'nın topraklarının küçülmesiyle ilgili değil," diyen Zelenskiy, bu nedenle Kremlin'deki yoldaşa güvenilemeyeceğini ekledi.

Ona göre NATO'ya tam üyelik yeni bir Rus saldırısı olasılığını azaltırdı ve 5. madde modelindeki garantileri herhangi bir çözüm için gerekli asgari koşul olarak nitelendirdi. Bazı ortaklar, ABD'nin İsrail'e yönelik taahhütleri ya da Orta Doğu ülkeleriyle yapılan savunma anlaşmaları örneğinde ikili anlaşmalar önerdi — Amerikan üsleri, deniz ve hava varlığı ile Patriot bataryaları gibi hava savunma sistemleriyle birlikte. Zelenskiy bu tür düzenlemelerin güvenilirliğine temkinli yaklaştı ve NATO'nun kolektif savunma maddesinin tarihte yalnızca bir kez — 2001'de ABD'deki 11 Eylül saldırılarının ardından — uygulandığını hatırlattı.

Ona göre Danimarka ve diğer Kuzey Avrupa ülkeleri Ukrayna'nın ittifaka katılmasını aktif olarak destekliyor.

Bu açıklamalar, 10-11 Kasım'da Abu Dabi'de ABD arabuluculuğuyla yapılan üçlü görüşmelerin ikinci turunun ve ardından Moskova'da Putin ile üst düzey Amerikalı elçiler Steve Witkoff ve Jared Kushner arasındaki istişarelerin ardından geldi. Beyaz Saray, kapsamlı bir esir takasına ve Avrupa'nın müzakerelere gelecekte katılımına yönelik ilerleme kaydedildiğini duyurdu; toprak ve savaş sonrası garantiler konusundaki temel anlaşmazlıklar ise çözülmüş değil.