Merz, Rusya ile müzakerelerde Avrupa'yı beş ülkenin temsil etmesi formatını olası gördü

Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Ukrayna konusunda gelecekte yapılacak barış müzakerelerinde Avrupa'yı Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, İtalya ve Polonya'dan oluşan beş ülkelik bir grubun temsil etmesinde bir sorun görmediğini söyledi. Merz bunu, 12 Kasım Perşembe günü İrlanda'da, Dublin'de düzenlenen 9. Avrupa Siyasi Topluluğu (AST) zirvesi kapsamında gazetecilerle paylaştı.

Merz, bu konu üzerinde Almanya, Birleşik Krallık, Fransa, İtalya ve Polonya'dan oluşan beş ülke formatında çalışıldığını belirterek, 'gelecekte burada herhangi bir sorun görmüyorum' diye ekledi. Ona göre, hâlihazırda işleyen E3 formatı (Almanya, Fransa, Birleşik Krallık) etkinliğini kanıtlamış durumda, ancak daha geniş beş ülkelik grup da bir seçenek olarak değerlendiriliyor. Müzakere masasında AB'yi kimin temsil edeceği sorusunun üye devletler arasında özel olarak karara bağlanacağını, henüz nihai bir karar bulunmadığını kaydetti.

Merz'e göre, mevcut aşamada belirli temsilciler atamaktan çok Moskova'nın ortak müzakerelere onay vermesini sağlamak daha önemli. 'Her şeyden önce, Rus hükümetinin, Rusya Devlet Başkanı'nın nihayet ortak müzakerelere onay vermesini bekliyorum' diyen Merz, Moskova'nın görünüşe göre sonraki müzakerelerin Avrupa olmadan yürütülemeyeceği görüşüne giderek daha fazla yaklaştığını ekledi. 'Bu tutum korunacak mı, göreceğiz. Şu anda çok şey önümüzdeki günlerdeki müzakerelere bağlı' diyerek sözlerini tamamladı.

Perşembe günü erken saatlerde Şansölye, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in aralık ayında Miami'deki G20 zirvesine gelmesi hâlinde onunla görüşmeyi dışlamadığını belirtmişti. Kremlin ise Putin'in Merz ve diğer AB liderleriyle doğrudan temas kurmaya hazır olduğu sinyalini vermişti.

Dublin'de ABD'nin özel temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff ile görüşmesi öncesinde Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski, E3 ülkelerinin — Birleşik Krallık, Almanya, Fransa ve İtalya — ulusal güvenlik danışmanlarıyla ve ayrıca Avrupa Komisyonu ile Avrupa Birliği Zirvesi temsilcileriyle bir araya geldi. Toplantı sonrası yayımlanan açıklamada Zelenski, katılımcıların Brüksel ve Abu Dabi'deki son görüşmeleri ele aldığını bildirdi. 'Müzakerelerin yeniden başlamasını hepimiz olumlu değerlendiriyoruz' diyen Zelenski, savaşı sona erdirecek her yolun gerçekçi ve pragmatik olması, Avrupa'nın da 'mümkün olan en geniş ölçüde' sürece dahil edilmesi gerektiğini ekledi.

Witkoff ve Kushner, Moskova'da Putin ile görüşmelerinin ardından Avrupalıların bir sonraki üçlü müzakere turuna katılacağını teyit etti. 'Onlar bizim ortaklarımız ve sürece dahil olmaları önemli' diyen Witkoff, bu görüşü dile getirdi.

Rusya Devlet Başkanı'nın yardımcısı Yuri Ushakov ise Avrupa hükümetlerinin önce barış mı yoksa savaşın sürmesini mi istediklerine karar vermeleri gerektiğini, eylemlerinin şu ana kadar ikincisine işaret ettiğini söyledi. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Avrupalı liderleri Ukrayna'ya asker göndermeye hazır oldukları sinyalini vererek kendi barış çağrılarını baltalamakla suçladı; ona göre bu 'savaşın genişlemesine' yol açıyor.

Bu arada Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İtalya, NATO ve Avrupa Komisyonu Kiev ve Washington ile ayrı istişarelerde bulunurken, Avrupa 10-11 Kasım'da Abu Dabi'deki kilit müzakerelerin dışında tutuldu. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov o dönemde Avrupalı yetkililere 'otelde kalmalarını' önermişti. 5 Kasım'da İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, AB liderleri bloğu kimin temsil edeceği konusunda anlaşamazsa Avrupa'nın Ukrayna müzakerelerinde etkisiz hale gelme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.