Rusya ve Ukrayna Oleşki'de Ateşkes İlan Etti; Görüşmeler Ebu Dabi'de Yapılacak

Rusya ve Ukrayna, Rusya'nın işgali altındaki Ukrayna kenti Oleşki'de ateşkes konusunda anlaştı; her iki taraf da bunu Cuma günü açıkladı. Ateşkes 27 Ekim'de yürürlüğe giriyor ve insani yardım teslimatını ile sakinlerin insani koridorlar aracılığıyla tahliyesini öngörüyor.

ABD'nin First Lady'si Melania Trump, anlaşmanın sağlanmasında arabuluculuk yaptı. Melania Trump'ın açıklamasına göre tahliye olmak isteyen sakinler, seçtikleri varış noktasına koordineli destek ve ulaşım imkânı bulacak; kendisi de bu kişilerin "bir kısmının Rusya'ya, bir kısmının ise Ukrayna'ya gitmek isteyeceğini" öngördüğünü belirtti. Ayrıca müdahalesinin her iki tarafın, ağır biçimde mayınlanmış yolların temizlenmesi de dahil olmak üzere sürecin teknik koşullarını müzakere etmek üzere çalışma grupları oluşturmasına imkân tanıdığını vurguladı. "Tüm taraflar o andan itibaren 7/24 çalıştı" diye ekledi.

Beyaz Saray, her iki ülkenin de insani yardım erişimini sağlamak ve belirlenen güvenli koridor üzerinden sivil tahliyeyi hazırlamak amacıyla "Oleşki'deki tüm askeri operasyonları geçici olarak durdurmak" konusunda mutabık kaldığını doğruladı.

Rusya Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov, Savunma Bakanlığı'nın Telegram kanalında yaptığı açıklamada Rus kuvvetlerinin insani operasyonun başlamasını sağlamak amacıyla 27 Ekim yerel saatle 04.00'ten itibaren ateş kesileceğini bildirdi. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı da aynı saatten itibaren ateşkese uyacağını ve "Oleşki sakinlerine yardım için elinden geleni yapacağını" taahhüt ettiğini belirttiği bir açıklama yayımladı. Ukrayna, kente gıda maddesi ulaştırmak için dronları daha önce iki kez kullandığını açıkladı.

Ukrayna Cumhurbaşkanı Vladimir Zelenskiy, iki yılı aşkın süredir devam eden savaşı sona erdirme çabaları kapsamında Ukrayna, Rusya ve ABD müzakerecilerinin Kasım ayının ilk yarısında Ebu Dabi'de teknik düzeyde görüşmeler yapmak üzere anlaştığını bildirdi. ABD'li bir yetkili, görüşmelerin İsviçre'de de gerçekleşebileceğini belirtti. Zelenskiy, ardından üç ülkenin liderlerinin bir araya gelmesi yönündeki umudunu da dile getirdi.

ABD'nin yürüttüğü önceki müzakere turları, Şubat ayında kayda değer bir ilerleme kaydedilmeksizin çıkmaza girdi. Bu görüşmeler, İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana Avrupa'daki en kanlı çatışmayı sona erdirme hedefiyle sürdürülmüştü. Rusya, Ukrayna'nın Doğu bölgesi Donbas'ın tamamını -Moskova'nın fiilen kontrol etmediği topraklar dahil- devretmesini talep etmeyi sürdürüyor; Kiyiv ise halihazırda elinde tuttuğu toprakların herhangi bir şekilde devredilmesini reddediyor.

Son barış girişimleri, son haftalarda Washington ile Kiyiv arasındaki ilişkilerin gerginleşmesinin ve ABD Cumhurbaşkanı Donald Trump'ın Rusya'ya yakınlaşma olarak değerlendirilen bir dizi adımının ardından gündeme geldi. Başlıca gerilim kaynaklarından biri, Ukrayna'nın saldırılara karşı savunmada kullandığı SpaceX'e ait Starlink uydu iletişim sistemine getirilen kısıtlamalar oldu. Trump Cuma günü, Ukrayna'nın sistemle ilgili sorunlarının devam etmesi halinde bunları çözeceğini ve gerekirse SpaceX CEO'su Elon Musk'la meseleyi görüşeceğini açıkladı.

Bir diğer tartışmalı konu ise Trump'ın Rusya'nın ABD ve dünya piyasalarına motorin ihraç etmesine imkân tanıyan bir anlaşmayı duyurması oldu. Ukrayna tarafından kınanan bu anlaşmanın, Cumhuriyetçiler açısından kritik olan ara seçimler öncesinde fiyatları düşük tutmayı hedeflediği değerlendiriliyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, Cuma günü yaptığı açıklamada Rus motorini taşıyan ilk üç tankerin Kuzey Amerika'ya doğru yola çıktığını bildirdi.