Türkiye, Yapay Zeka Destekli İnsansız Hava Aracı Koridorlarını Onayladı

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün (SHGM) 30 Temmuz 2024 tarihinde yayımladığı İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA) kapsamında İHA'lara özgü hava koridorlarının oluşturulacağını açıkladı.

Uraloğlu, "havada dijital olarak tanımlanmış hava yolları" oluşturulacağını belirterek bu sayede İHA'ların belirlenen güzergahlarda güvenli ve disiplinli biçimde uçabileceğini ifade etti; karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir özerk ulaşım aracının kapılarının aralandığına dikkat çekti.

Koridorların sınırları, giriş-çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve asgari ayrışma kriterleri, Genel Müdürlük bünyesindeki İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) aracılığıyla dijital ortamda belirlenecek; İHA yazılımları bu verileri doğrudan okuyacak. Bakan, koridorların yasak, kısıtlı ve tehlikeli bölgelerle NOTAM kapsamındaki hava sahasıyla kesişmeyecek biçimde planlanacağını vurguladı.

Bakan, otonom uçuş güzergahlarının yapay zeka desteğiyle en kısa mesafe ve zaman farkı kriterlerine göre belirleneceğini açıkladı; bağlantı kesilmesi halinde İHA'ların yerleşim bölgelerinden uzakta, önceden tanımlanmış güvenli acil iniş noktalarına yönlendirileceğini de ekledi.

Bakan, başlıca kullanım alanları arasında lojistik, sağlık ve altyapı sektörlerini saydı; hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınabileceğini, kışın adalara ve uzak yerleşim yerlerine ikmal yapılabileceğini, organize sanayi bölgeleri, fabrikalar ve limanlar arasında parça naklinin gerçekleştirilebileceğini, enerji hatları, boru hatları, demiryolları ve karayollarının uzun mesafeli denetimine olanak tanınacağını belirtti.

Bu koridorlar eğlence amaçlı hava uçuşlarına kapalı kalacak; yalnızca SHGM onaylı P2 lisansına sahip, yetkili operatörler bünyesinde çalışan pilotların bu koridorlarda uçuş yapmasına izin verilecek. Ayrıca İHA tescili, uzaktan kimlik tanımlama, coğrafi sınırlama ve yazılım sertifikalarının zorunlu tutulacağı, her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılmasının ise şart olacağı belirtildi.