Zelenski cephe hattının dondurulmasını kabul etti; Moskova müzakereleri 10 Kasım sonrasına şart koştu

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, 21 Ekim Çarşamba günü Fox News'in Fox & Friends programına verdiği röportajda, cephe hattının mevcut konumunda dondurulmasını ateşkes çerçevesi olarak kabul ettiğini açıkladı. Zelenski, "Evet, şu an cephe hattını dondurmamız gerekiyor; bunun savaşı sona erdirmenin gerçekçi yolu olduğunu düşünüyorum" dedi ve bu adımı, herhangi bir ateşkesin ardından ABD ile Avrupa'dan güvenlik güvencesi alınması şartına bağladı. Zelenski, tutumunun Rusya'nın halihazırda kontrol ettiği Ukrayna toprakları üzerindeki egemenliğinin hukuki olarak tanınmasını içermediğini netleştirdi ve Donbas'tan vazgeçilmesini öngören her türlü öneriyi bir kez daha reddetti. Zelenski, bu açıklamalardan bir gün önce Norveç'te Witkoff ve Avrupalı yetkililerle bir araya gelmiş; ülkesinin Washington, Moskova ve Kyiv'i bir araya getirecek üçlü müzakerelere katılmaya hazır olduğunu duyurarak bu görüşmelerin en geç Kasım başında yapılmasını talep etmişti.

Aynı süreçte, ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin ile St. Petersburg'da yaklaşık üç saat süren görüşmeler gerçekleştirdi. Toplantının ardından Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov, Rusya'nın "prensip olarak" üçlü müzakerelerin yeniden başlatılmasına hazır olduğunu açıkladı; ancak görüşmelerin 10 Kasım'dan sonra başlayabileceğini ve ağırlıklı olarak savaş sonrası dönemde Rusya ile Ukrayna'nın güvenliğinin nasıl sağlanacağına odaklanması gerektiğini belirtti. Uşakov, Witkoff'un Zelenski ve Avrupalı yetkililerle gerçekleştirdiği Oslo görüşmelerinin ardından Moskova'ya ilettiği önerileri, "Ukrayna krizinin çözümüne gerçek bir değer katacak unsurların çok azını içeriyor" şeklinde nitelendirdi; bununla birlikte daha sonra Rus devlet televizyonuna yaptığı açıklamada söz konusu önerilerin doğru yönde atılmış bir adım sayılabileceğini de sözlerine ekledi. Moskova, doğu Ukrayna'daki Donetsk bölgesi üzerinde tam kontrol ve Ukrayna'nın NATO'ya üye olmaması taleplerini sürdürmekte; geçici bir ateşkesten önce kapsamlı bir anlaşmaya varılması gerektiği yönündeki tutumunu korumaktadır.

Witkoff-Putin görüşmesi, Washington ile Moskova arasındaki ekonomik ilişkileri de kapsadı. Kremlin'in açıklamasına göre iki taraf, ortak ekonomik projeler, Rus dizelinin uluslararası piyasalarda satışı ve savaş sonrası işbirliği konularını ele aldı.

Washington'dan ise Cumhurbaşkanı Donald Trump, Beyaz Saray'da gazetecilere yaptığı açıklamada Putin ile Ukrayna'ya karşı yürütülen savaşın sona erdirilmesini konuştuğuna değindi ve "Buna yaklaşıyoruz; belki de her zamankinden daha fazla" dedi. Trump ayrıca Rusya'da gözaltında tutulan Amerikalı vatandaş Steven Hubbard'ın serbest bırakılmasını talep ettiğini belirtti; Hubbard aynı gün serbest bırakıldı. Trump, herhangi bir tutuklular takası yapılmadığını ifade etti.

Henüz gerçekleşmeyen gelişmeler şunlardır: Moskova ateşkesi kabul ettiğini ilan etmedi; Ukrayna toprak egemenliğine ilişkin taleplerinden vazgeçmedi. Önerilen üçlü müzakereler için henüz ne bir mekanizma ne de bir müzakere gündemi belirlendi.