Netanyahu, Eisenkot'a birlik hükümeti teklifini yeniledi; Eisenkot bunu "aldatmaca" olarak niteledi
İsrail Başbakanı, "Yişar" ile kurulacak bir birlik hükümetinin "İran tehdidini ortadan kaldırmak" için gerekli olduğunu söylüyor; Eisenkot ise her türlü işbirliğini Knesset başkanlığına ilişkin tutumuna bağlıyor

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, cumartesi günü görüntülü bir açıklamada, muhalefet lideri Gadi Eisenkot'a ulusal birlik hükümeti kurma çağrısını yeniledi ve bu adımı İsrail'in ulusal güvenliğinin bir parçası olarak nitelendirdi. Perşembe günü Eisenkot ile yaptığı görüşmenin "yalnızca ulusal birlik hükümeti kurmanın esas olduğu kanaatini güçlendirdiğini" söyledi ve böyle bir hükümetin "İran tehdidini sonsuza dek ortadan kaldırabileceğini" ekledi; Tahran'ın "bize karşı nükleer silah kullanmaktan çekinmeyeceğini" iddia etti.
Cumhurbaşkanı Yitzhak Herzog'un hükümeti kurma görevini ilk kez verdiği Yişar partisinin lideri Eisenkot ise çağrıya şöyle yanıt verdi: "Hoş bir deneme, ama bu numaralar bende de İsrail vatandaşlarında da işe yaramaz." Aynı zamanda Yişar ile Likud'un ortak hükümet önerisi üzerinde görüştüğünü teyit etti.
27 Ekim seçimlerinde Eisenkot liderliğindeki dörtlü blok, Knesset'teki 120 sandalyenin 48'ini alırken, Netanyahu'nun sağcı ve dindar bloku 53 sandalye kazandı; iki Filistinli liste "Ortak Liste" ve "Ra'am" ise 19 sandalyeyle rekor bir sonuç elde etti.
İki listenin desteğiyle Eisenkot'un bloku geçen hafta "Düzenleme Komitesi"nin oluşumunu 63'e karşı 50 oyla geçirmeyi başardı, ardından maliye, dışişleri ve savunma için geçici komiteler kurma girişiminde bulundu. Bloku, iki Arap listeyle birlikte 67 sandalyeye sahip; bu, mutlak çoğunluktan altı fazla. Bir başka senaryo daha var: Ra'am'ın sekiz milletvekilinin desteklediği bir azınlık hükümeti; bu durumda Ortak Liste (11 milletvekili) güven oylamasında çekimser kalırsa Eisenkot 56, Netanyahu 53 oya sahip oluyor.
Ancak Eisenkot'un müttefiklerini ikna etmek daha zor: "Demokratlar"ın lideri Yair Golan iki listeyle çalışmaya açıkken, Avigdor Liberman (Yisrael Beiteinu) ve Naftali Bennett (Birlikte), Ra'am'ın resmen iktidar koalisyonuna katıldığı 2021 hükümetinde görev almış olmalarına rağmen Filistinlilerle ittifaka karşı çıkıyor.
Kudüs İsrail İşleri Araştırmaları Merkezi'nden araştırmacı Yaser Manna, "Eisenkot'un önündeki başlıca zorluklardan biri, Avigdor Liberman ve Naftali Bennett'in Arap partilerine dayanma fikrine karşı çıkması" dedi ve bunun "aşırı Ortodoks partilerle müzakereyi daha önemli hale getirdiğini", ancak seçeneklerini kısıtladığını ve Netanyahu ile bir birlik hükümetini otomatik olarak daha olası kılmadığını ekledi.
Uzmanlara göre en olası senaryo, Eisenkot'un bloku ile Netanyahu blokundaki iki aşırı Ortodoks parti olan "Şas" ve "Yahadut HaTora" arasında bir koalisyon; bu, blokunu 61 sandalyeye çıkarıyor. Haberlere göre Yahadut HaTora'nın iki kanadından birindeki danışmanlar, Eisenkot blokundaki 48 milletvekilinden, dini okul öğrencilerini askerlik hizmetinden muaf tutan ve bu muafiyeti Yüksek Mahkeme'nin iptaline karşı koruyan bir yasanın geçirilmesine dair yazılı taahhüt talep etti; Eisenkot ve Liberman buna karşı çıkıyor.
Herzog, Eisenkot'a 6 Aralık'a kadar süre verdi; bu süre en fazla 14 gün, yani 20 Aralık'a kadar uzatılabilir. Eisenkot, Likud üyelerine ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich liderliğindeki "Dini Siyonizm" partisine, kendi liderliğinde bir hükümeti desteklemeleri ve programını kabul etmeleri koşuluyla kapıyı açık tuttu; "Likud ve Dini Siyonizm üyeleri gerçekten, cumhurbaşkanına söyledikleri gibi, bunun birlik zamanı olduğuna inanıyorlarsa, benim liderliğimdeki ve ortaya koyduğum ilkelerdeki bir hükümeti desteklemelerini engelleyecek bir neden düşünemiyorum" dedi.
İsrail'in eski müzakerecisi ve "Amerikan Orta Doğu Projesi"nin başkanı Daniel Levi ise "koalisyon kurma dönemi propagandayla, karalamayla ve nüfuz kazanma çabasıyla ilgilidir" dedi.
İlk sınav salı günü: Eisenkot'un müttefikleri, Knesset Başkanı Amir Ohana'yı (Likud) Yişar milletvekili Matan Kahana ile değiştirmeyi planlıyor; Eisenkot, Kahana'yı destekleyerek ve oylamanın zamanında yapılmasına izin vererek Netanyahu ile Smotrich'e meydan okudu.
Eisenkot, 2015-2019 arasında İsrail ordusunu yönetti ve Gazze savaşının ilk sekiz ayında Netanyahu'nun savaş kabinesinde gözlemci olarak görev yaptı, ardından Haziran 2024'te acil durum hükümetinden ayrıldı. Manna, iki adamın ilişkisinin "siyasi rekabetin ötesine geçen derin bir güven kriziyle" nitelendiğini söyledi. Bir hükümet programı üzerinde anlaşsalar bile soru kalıyor: Onu kim yönetecek?
Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz
- BirincilAl Jazeera English