Sekiz Ülkenin Dışişleri Bakanı Washington'ı İran'a Yönelik Yeni Saldırılar Konusunda Uyardı, Diplomasiye Çağrıda Bulundu

Sekiz ülkenin dışişleri bakanı, Washington ve Tahran'dan azami ölçüde itidal sergilemesini talep ederek bölgedeki herhangi bir ek askeri tırmanmanın yalnızca kaybedenler doğuracağı uyarısında bulundu.

Toplantı, Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır'dan oluşan R4 grubu ile Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya'dan oluşan E3 grubunun yanı sıra İtalya'nın katılımıyla İstanbul'daki bir otelde gerçekleşti ve başkanlığını Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan yürüttü. Al Jazeera'nın İstanbul muhabiri Sinem Köseoğlu toplantıyı, bölgesel anlaşmazlık çerçeveleri ve olası çözümlerini ele almak amacıyla düzenlenmiş "emsalsiz nitelikte" bir girişim olarak tanımladı.

Fidan, toplantının ardından yaptığı açıklamada katılımcı ülkelerin hiçbirinin İran'a yönelik yeni bir askeri müdahaleyi ya da ek bir saldırıyı desteklemediğini belirterek böyle bir adımın gerginlikleri daha da körükleyeceğini ve çatışma alanını genişleteceğini, diplomasi ve diyaloğun ise savaşı sona erdirmenin tek yolu olduğunu vurguladı. Fidan, katılımcı ülkelerin "özellikle Körfez krizi söz konusu olduğunda tamamının farklı ulusal çıkarlara sahip olduğunu" belirtmekle birlikte Körfez'de yaşananların "dünyanın geri kalanını da etkilediğine" dikkat çekti.

Fransız Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, İran ile ABD arasındaki tırmanmanın "yalnızca kaybedenler doğuracağını ve hidrokarbon fiyatları üzerinde son derece ağır sonuçlara yol açacağını" uyarısında bulundu; Sekizler grubunun her iki taraftan "azami ölçüde itidal" talep edeceğini, zira bölgede yeni bir tırmanmayı kaldıramayacaklarını ekledi. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise hedefin "gerilimi azaltmak ve seyrüsefer özgürlüğünü güvence altına almak" olduğunu vurgulayarak krizin "salt askeri bir perspektiften çözülemeyeceğini" ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının diyaloğun güçlendirilmesini gerektirdiğini ifade etti.

Fidan, yeni platformun "gayri resmi ve esnek olması ile tam olarak karşı karşıya olduğumuz sorunlara odaklanması başta olmak üzere pek çok avantaja sahip olduğunu" belirtti; "bu denli farklı coğrafi ve siyasi geçmişlere sahip ülkeleri bir araya getiren başka bir platformun varlığından haberdar olmadıklarını" söyleyerek Ankara'nın "bu süreçte yapıcı bir rol üstlenmek için iyi bir konumda bulunduğunu" teyit etti.

Toplantıda ayrıca İsrail'in Gazze'deki savaşı, İran destekli Husi güçlerinin uluslararası alanda tanınan Yemeni hükümeti destekçisi Suudi Arabistan'a yönelik ölümcül saldırı dalgasıyla birlikte tırmanan Yemen gerginliği ve Rusya-Ukrayna savaşının sona erdirilmesine ilişkin olası yollar ele alındı.

Toplantı, Ankara ile Riyad ve İslamabad'ın geçen Ağustos ayında başlattığı üçlü Mekke Savunma İşbirliği Anlaşması da dahil olmak üzere Türkiye'nin bölgesel rolünü pekiştirme çabalarını destekleme amacını taşıyor. Türkiye, anlaşmanın belirli bir ülkeyi hedef almadığını ve Mısır dahil diğer ülkelerin katılımına açık olduğunu açıkladı; ancak Kahire bu konuda henüz kararını netleştirmedi. Cumhurbaşkanı Abdülfettah el-Sisi ise Mısır'ın Suudi Arabistan'ı korumak için "gerekli her türlü adımı" atacağını duyurmuştu.