Araştırma: Türkiye'de 4,6 milyon çalışanın mesleği yapay zekâdan etkilenebilir

Türkiye'de iş gücünün yaklaşık yüzde 14'ü, yani 4 milyon 600 bin çalışan, yapay zekâdan önemli ölçüde etkilenebilecek mesleklerde çalışıyor. Bu sonucu Bloomberg Türkiye ve İsveç Ekonomisti Selva Baziki, MeseleEkonomi analizinde aktardı. Baziki, yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisinin doğrudan iş kaybı anlamına gelmediğini vurguladı.

Araştırma, meslekleri çalışanların günlük görevleri üzerinden inceliyor ve OpenAI'ın geliştirdiği değerlendirme yaklaşımından yararlanıyor. Baziki, bir meslekte yapılan görevlerin yarısından fazlasının yapay zekâyla iki kat hızlı gerçekleştirilebilmesini yüksek etkilenme düzeyi olarak değerlendirdiklerini söyledi: "Beş görevden her birini yapay zekâyı kullanmamla yarıya indi mi?" diye sordu ve önce bir çetelesini tuttuklarını belirtti.

Baziki, "4 milyon 600 bin civarı bir kesimi etkileyecek gibi duruyor" dedi. Teknolojinin çalışanları daha verimli hale getirebileceğini belirten Baziki, "Maruziyet aslında bizim işimizin tehlikede olduğu anlamına gelmiyor" dedi ve işimizi daha da hızlandırıp bizi daha verimli de yapabileceğini söyledi. Bazı görevlerin tamamen otomatikleşebileceğini, e-postaları dosyalara ayırmak gibi tekrarlanan işleri örnek göstererek anlattı; yazı yazma ve düzenleme gibi görevlerde ise yapay zekânın işi kolaylaştırabileceğini söyledi.

Yapay zekânın her mesleği aynı düzeyde etkilemeyeceğini belirten Baziki, yazılım ve veri analizi gibi alanların fiziksel emek gerektiren işlerden ayrıştığını kaydetti. Türkiye'deki çalışanların yaklaşık yüzde 60'ının orta nitelik düzeyindeki mesleklerde bulunduğunu aktaran Baziki, bu yapının ülkeyi teknolojik dönüşümün doğrudan etkilerinden koruduğunu ancak bunun her zaman avantaj olmadığını söyledi: "Yani biz görece onlardan daha korunaklı çıkıyoruz ama korunaklı olmak illa iyi bir şey değil."

Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) yapay zekâ kullanımına ilişkin araştırmasını değerlendiren Baziki, genç çalışanlarla ileri yaş grupları arasında belirgin fark bulunduğunu, en üst yaş grubunda kullanım oranının yüzde 3 seviyesine kadar gerilediğini açıkladı. Baziki, bunun verimlilik kazanımlarını sınırladığını belirterek iş üstünde eğitimin ve kamu politikasının bu yönde kurulmasının önemine değindi.

Baziki, önümüzdeki 30 yıllık döneme ilişkin çalışmalar yaptıklarını, nüfus artışındaki yavaşlamanın ve nüfusun daralmasının büyüme potansiyeli üzerinde baskı oluşturabileceğini, verimlilik artışının bu baskıyı hafifletebileceğini söyledi. Türkiye'nin yapay zekâyı geliştiren ülkeler arasında bulunmasa bile teknolojik ilerlemelerden yararlanabileceğini internet ve fiberoptik örneğiyle anlattı. Şirketlerin borsadaki değerlemeleriyle teknolojinin ekonomiye sağladığı katkının ayrı değerlendirilmesi gerektiğini de ekledi: "Fiyatlama ayrı bir şey, borsalardaki fiyatlama ayrı bir şey" dedi ve yarattığı katma değerin farklı bir şey olduğunu söyledi.