Türkiye, Heinrich Böll Vakfı koordinatörünü casusluk suçlamasıyla gözaltına aldı

Yonca Verdioğlu Şık'ın avukatına göre, Türk polisi geçen çarşamba akşamı kendisini İstanbul'daki evinde gözaltına aldı ve siyasi ve askeri casuslukla suçladı. Daha sonra yayımlanan sorgu tutanakları, savcıların kendisine casuslukla ilgili hiçbir soru sormadığını gösteriyor.

Cumhuriyet başsavcılığı bunun yerine kendisini, 18 yıldır proje koordinatörü olarak görev yaptığı Alman kuruluşu Heinrich Böll Vakfı'nın çalışmaları hakkında sorguladı. Bu görevde demokrasi, kadın hakları, azınlık hakları ve LGBTİ+ hakları alanlarında projeler düzenliyor. Sorgu, vakfın kendisinin banka hesabına yaptığı para transferlerini kapsadı ve ayrıca yurt dışına çıkış yasağı kapsamında olduğunu öğrendi. Sonunda serbest bırakıldı.

Verdioğlu Şık Almanya'da doğdu ve büyüdü. Sol görüşlü Türkiye İşçi Partisi'nden (TİP) milletvekili ve araştırmacı gazeteci olan, mevcut hükümetin en sert eleştirmenlerinden Ahmet Şık ile evli. Şık son dönemde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın iktidardaki Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) üyelerine ve çevrelerine avantaj sağladığı iddia edilen bir borsa skandalını araştırıyordu.

Muhalefet eleştirmenleri doğrudan bir sonuca vardı: Şık yasama dokunulmazlığına sahip olduğu için yargı, kendisine eşi üzerinden baskı uyguluyor. Şık yazılı bir açıklamayla yanıt verdi: Bir devletin hukuku elinden alınırsa, 'geriye kalan şeye artık devlet değil, çete denir.'

Alman Küresel ve Bölgesel Araştırmalar Enstitüsü'nde (GIGA) araştırmacı ve Türkiye uzmanı olan Hakkı Taş, bu tür davaların sayısının son birkaç yılda arttığını söyledi. Türkiye'nin kendisini yabancı istihbarat servislerine karşı koruma hakkı olduğunu savundu, ancak Türk muhalefetinin güvenlik suçlamalarıyla mahkemeye çıkarılmasının da uzun bir geleneği bulunuyor. Taş'a göre yabancıların ve yabancı kurumların çalışanlarının son yıllarda yaşadıkları, 'bu örüntünün bir devamı'.

2016'da Erdoğan hükümetine karşı darbe girişiminin ardından gazeteciler, muhalif isimler, insan hakları aktivistleri, yabancı büyükelçilik çalışanları ve yabancı kurum personeli casusluk suçlamalarıyla karşı karşıya kaldı. 2015'te muhalefetteki Cumhuriyet gazetesinin iki kıdemli gazetecisi Can Dündar ve Erdem Gül, Türkiye'nin Suriye hükümetine karşı savaşan isyancılara silah göndermeye çalıştığını haberleştirdikten sonra casuslukla suçlandı. 2017'de Erdoğan, Die Welt muhabiri Deniz Yücel'i 'Alman ajanı' olarak nitelendirdi ve bu, Berlin ile Ankara arasında ciddi bir diplomatik krize yol açtı. Casusluk ve anayasal düzeni devirmeye teşebbüsle suçlanan Türk hayırsever ve insan hakları aktivisti Osman Kavala cezaevinde tutulmaya devam ediyor. Eski İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı ve Erdoğan'ın siyasi rakibi Ekrem İmamoğlu ile bir dizi gazeteci hakkında da suçlamalar yöneltildi.