Yağmur ormanı fonu TFFF, Norveç koşul koyarken 10 milyar dolarlık hedefin 7,9 milyar dolarına ulaştı
Sekiz ülke Tropikal Orman Kalıcı Fonu'na (Tropical Forest Forever Facility) taahhütte bulundu, ancak Almanya'nın yaklaşık 1 milyar euroluk katkısı için hâlâ parlamento onayı gerekiyor.
ℹ️ Tarayıcı tabanlı sesli okuma · yapay zeka stüdyo sesi yakında

Sekiz ülke, Tropikal Orman Kalıcı Fonu'na yaklaşık 7,9 milyar dolar taahhüt etti. Bu tutar, yağmur ormanı fonunun 2027'den itibaren tropikal ülkelere ödeme yapmaya başlayabilmesi için 2026 sonuna kadar ihtiyaç duyduğu 10 milyar dolarlık devlet sermayesinin altında kalıyor. Fonun destekçileri arasında Brezilya, Endonezya, Fransa, Britanya, Hollanda ve Lüksemburg bulunuyor.
En büyük tek katkıyı 3 milyar dolarla Norveç vaat etti, ancak hükümeti parayı yalnızca kararlaştırılan toplam tutar yıl sonuna kadar tamamlanırsa serbest bırakacak. Almanya, 2027'den itibaren on yıla yayılarak ödenecek yaklaşık 1 milyar euroluk bir katkı açıkladı ve bu taahhüdün hâlâ parlamento tarafından onaylanması gerekiyor.
Fon, Brezilya'nın Belém kentinde düzenlenen COP30'da kuruldu. Tasarımı, ülkelere yağmur ormanlarını maden ya da tarım arazisi için kesmek yerine ayakta tutmaları karşılığında ödeme yapılmasını öngörüyor. Fonun getirisinin yaklaşık %2,7'si tropikal orman ülkelerine gidecek; her yıl korunan hektar başına 4 dolar ödenecek ve bu paranın en az %20'si yerli halklara ve yerel topluluklara aktarılacak.
Sermaye, devletlerden - genellikle düşük faizli krediler biçiminde - ve bankalara ve yatırım şirketlerine satılan tahvillerden gelecek; başlangıçta yaklaşık 40 milyar dolar toplanması hedefleniyor. Daha uzun vadeli plan, devlet bağışçılardan 25 milyar dolar ve özel bağışçılardan 100 milyar dolar öngörüyor. Plant-for-the-Planet'in kurucusu Felix Finkbeiner, tahvil sahiplerinin yılda yaklaşık %5 bekleyebileceğini söyledi ve devlet parasının piyasa kayıplarını tamponladığını savundu: "Özel yatırımcıların sermayesi çok iyi korunuyor."
Orman alanı ve durumu uyduyla takip ediliyor ve primler yalnızca bozulmamış ekosistemler için ödeniyor, kereste plantasyonları için değil. Bir devlet parayı orman korumasına harcamazsa ödemeler yıllarca dondurulabiliyor. Yatırılan sermaye, geri ödemeden önce 40 yıl fon içinde kalıyor; Finkbeiner bu durumun fonu bağışçı hükümetlerin fikir değiştirmesine karşı dayanıklı kıldığını söylüyor.
Finkbeiner'in kuruluşunun oluşturduğu izleme portalı TFFF Watch, Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nin 2024 orman stoku temelinde 333 milyon doların biraz üzerinde alacağını hesaplıyor.
Arka planda kayıp sürüyor. 2024'te 8 milyon hektardan fazla orman kaybedildi; bu, Lüksemburg'un 30 katı büyüklüğünde bir alan. 1990'dan bu yana ise yaklaşık 490 milyon hektar kaybedildi; bu da Almanya'nın 13 katı büyüklüğünde bir alan. Brezilya'da Ağustos 2024 ile Ağustos 2025 arasında ormansızlaşma %41 azaldı, ancak orman koruma moratoryumundan çekilen şirketler bu oranı yeniden yükseltebilir. 140'tan fazla ülke, 2021'de Glasgow'daki BM iklim konferansında 2030'a kadar küresel ormansızlaşmayı durdurma taahhüdünde bulundu.
Kaynaklar — Bu haberi nasıl biliyoruz
- BirincilDeutsche Welle (DE)