AB'deki Rus sakinlerin sayısı 2022 istilasından bu yana yüzde 13,6 artarak 876.600'e ulaştı

Rusya'nın 2022 yılı başında Ukrayna'ya yönelik kapsamlı saldırısını başlatmasının ardından AB'de yasal olarak ikamet eden Rus vatandaşlarının sayısı 105.000 artarak 2024 sonu itibarıyla 876.600'e ulaştı. Bu rakam, Eurostat verilerinin analizine dayanıyor.

Bu rakam, 2021'de AB üye devletlerinde geçerli geçici veya kalıcı oturma iznine sahip 771.800 Rusluk sayıya kıyasla yüzde 13,6'lık bir artışı temsil ediyor. En büyük topluluğa ev sahipliği yapan ülke 218.000 kişiyle Almanya olurken onu 116.800 kişiyle İspanya ve 78.400 kişiyle Estonya izliyor.

En hızlı büyüme Güney Avrupa'da kaydedildi. İspanya, söz konusu dönem içinde 44.400 Rus vatandaşına oturma izni verirken Fransa 13.700 izin düzenledi. Kıbrıs ve Portekiz'deki Rus kökenli nüfus ise sırasıyla 2,5 ve 3,5 kat arttı.

Birçok AB üyesi devlet ise zıt bir seyir izledi. Letonya, Estonya ve Çek Cumhuriyeti en büyük düşüşleri kaydetti; bu düşüşün arkasında sıkı göç politikaları ve Baltık devletlerinde Rusça konuşan büyük toplulukların yarattığı güvenlik kaygıları yatıyor.

AB dışında da önemli topluluklar oluştu. Sırbistan'daki Rus nüfusu, işgal öncesindeki yaklaşık 5.000 kişiden 2024 sonu itibarıyla 61.900'e yükseldi. Bu yılın baharı itibarıyla Kazakistan 107.000'den fazla Rus göçmeni bünyesine katarken Ermenistan ve Gürcistan sırasıyla 43.500 ve 70.000 kişiye ev sahipliği yaptı. Türkiye, işgalin hemen ardından yoğun bir akın çekti; ancak sonradan ikamet kurallarını sıkılaştırdı. Haziran ayı itibarıyla Türkiye'deki geçerli Rus izinleri, 2023 zirvesinin yarısı olan 75.900'e geriledi.

Göç örüntülerini izleyen araştırmacılar, Şubat 2022'den bu yana en az dört ayrı dalga tespit etti. Bu bahardan itibaren süren en son dalgayı ise Moskova'nın Ukrayna'daki topyekûn savaşı için yaklaşan seferberliğe ilişkin yenilenen iddialar tetikledi.

Rusların yurt dışındaki hukuki yardım projesi Kovcheg'in kurucusu ve avukatı Anastasia Burakova'ya göre artık herkes 'Rusya'da geleceklerinin kalmadığını' anlıyor. Burakova, insanların net bir gelecek perspektifi görmediğini de sözlerine ekleyerek 'insanların çok kişisel düzeyde hissettiği seferberlik ve askerlik yükümlülüğüne ilişkin riskler var' diye belirtti.

19 yaşındaki İvan, askerlikten kaçmak amacıyla bu bahar Rusya'yı terk etti ve şu an YouTube'da video yayınlayarak Erivan'da inşaat sektöründe çalışıyor. Bir yıl önce cep telefonu mağazası yöneticisiydi. 'Şunu düşündüm: işte bu hayat, her şey olması gerektiği gibi gidiyor' dedi bir YouTube videosunda. Aynı videoda İvan, Erivan'daki mevcut durumunu şöyle aktardı: 'Erivan'da bir bankta oturuyorum, ne bir unvanim var ne de düzenli bir işim.' Eşinin de yanında olduğunu anlatan İvan, o dönemdeki ve şimdiki duygusal hallerini karşılaştırarak şunu söyledi: O zamanlar yöneticiydi ve kendini sıkışmış hissediyordu; 'ama şimdi hiçbir şeyim yok ve kendimi özgür hissediyorum.'

Anketler, göçmenlerin ağırlıklı olarak 36 yaş altı, yüksek eğitimli genç çiftlerden oluştuğunu ve bu kişilerin siyasi baskıya karşı savunmasız mesleklerde ya da uluslararası talep gören alanlarda, özellikle bilişim, mühendislik ve akademik çevrelerde yoğunlaştığını ortaya koyuyor.