SPK fon krizinde 72 bin hesaba 68 milyar lira ödendi; tasfiye 38 fonda sürüyor

Türkiye sermaye piyasalarını sarsan fon krizinde Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) resmi açıklamasına göre 30 Ekim itibarıyla tasfiye sürecindeki fon sayısı 38'e inerken bugüne kadar 72 bine yakın hesaba toplam 68 milyar lira ödeme yapıldı.

Economim (Dünya) gazetesi 10 soruluk analizinde krizin seyrini aktardı. Buna göre krizin kökü, belirli fonların Borsa İstanbul'da işlem hacmi düşük, sığ hisselerde aşırı yoğunlaşmasına dayanıyordu. Şişirilen hisseler üzerinden fon değerleri yüzlerce kat artış kaydederken yeni yatırımcılar sisteme çekildi ve yapı Ponzi benzeri bir döngüyle sürdü.

Uluslararası endeks sağlayıcılarının şeffaflık ve gerçek dolaşım için takvim belirlemesi, ilk işaret fişeğini ateşledi. SPK'nın ardından getirdiği uyum kurallarıyla şişirilmiş fon ve hisselerde çöküş başladı; 17 Eylül'de 7 portföy yönetim şirketine ait toplam 131 fon tasfiyeye alındı. Bu 131 fondaki toplam 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor, toplam varlık büyüklüğü ise yaklaşık 800 milyar ila 1 trilyon lira (17-20 milyar dolar) düzeyindeydi.

Kriz ardından hisse ve özel sektör tahvil piyasasına sıçrayarak on milyarlarca dolar varlık kaybına yol açtı. TBMM'de kabul edilen 7596 sayılı Kanun ve ilgili SPK usul kararıyla olağanüstü tasfiye süreçleri netleşti; bu kapsamdaki fonlar için ilk ara ödemeler dün itibarıyla başladı.

Fon yatırımcı sayısı kriz öncesinde yüzde 51,54 artışla 6 milyona dayanmış, portföy büyüklüğü ise yüzde 864,9 ile 11 trilyon liraya yaklaşmıştı. Eylül sonu itibarıyla yatırımcı sayısı 5,8 milyona, portföy büyüklüğü de 9,5 trilyon liraya geriledi.