Polonya: Anayasa Mahkemesi Başkanı'nın görevden uzaklaştırılması protestolara yol açtı, Cumhurbaşkanı turunu kesti

Polonya makamları Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Şvyeçkovski'yi ve yardımcısı Şuşanski'yi görevden uzaklaştırdı. Açıklama, Varşova'daki mahkeme binası önünde bir protesto dalgası başlattı ve Cumhurbaşkanı Karol Navrotski'yi Senegal ziyaretini yarıda keserek yurda dönmeye zorladı.

Anayasa Mahkemesi'nin web sitesi bildiriyi yerel saatle yaklaşık 18.00'de yayımladı. Mahkemenin kıdemli üyesi sıfatıyla Yargıç Anna Korevin-Pyotrovska, Şvyeçkovski'nin yerine geçici olarak başkanlık görevini üstlendi. Şvyeçkovski, PiS hükümeti döneminde Şubat 2022'de Anayasa Mahkemesi yargıcı seçilmiş; ardından Cumhurbaşkanı Andjey Duda tarafından 9 Aralık 2024'te mahkeme başkanlığına atanmıştı. Başbakan Donald Tusk ise Şvyeçkovski'yi, mevcut parlamentonun seçtiği yargıçların görevlerine başlamasını doğrudan engellediği gerekçesiyle uzun süredir eleştiriyordu.

Bina önünde PiS (Hukuk ve Adalet Partisi) Genel Başkanı Yaroslav Kaçinski, eski Başbakan Matöüş Moravyetski, mahkemenin eski başkanı Yulya Pjilbiska ve çok sayıda kişi bir araya geldi. Bir kısım göstericinin mahkeme çevresindeki bariyerlere tırmanması ve polise cisim fırlatması üzerine güvenlik güçleri üç kişiyi gözaltına aldı.

Navrotski, X üzerinden şu paylaşımı yaptı: 'Böyle bir anda Cumhurbaşkanı'nın Polonya'da olması gerekir. Senegal gezimi kesiyorum. Dönüyorum.' Uçağı İspanya üzerinde geri dönüş yaptı; FlightRadar24 platformu üzerinden beşi aşkın kişi yolculuğunu takip etti. Yurda döndükten sonra Navrotski, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Şvyeçkovski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbignev Kapinski ile görüştü.

Başbakan Donald Tusk X'te şunları yazdı: 'Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir; bu, zor, zaman zaman ağrılı ve kararlı adımlar gerektiren bir süreçtir. Başka yol yok.' Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet, 2023'te yargı bağımsızlığını yeniden sağlama vaadiyle iktidara gelmişti.

Öte yandan Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Yakub Komoç, X üzerinden yaptığı açıklamada ülkesinde yaşanan gelişmeler ışığında görevine devam etmesinin artık mümkün olmadığı sonucuna vardığını belirterek istifasını sundu ve görevden alınmasını talep etti. Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Radoslaw Sikorski ise ona şu yanıtı verdi: 'Görevinizin gayri profesyonel bir biçimde sona erdiğini kayıt altına alıyorum. Artık Polonya Cumhuriyeti'ni temsil etmiyorsunuz.'

Polonyadaki yargı atamalarına ilişkin yıllardır süren siyasi anlaşmazlıklar, Anayasa Mahkemesi'nin işleyişini fiilen felç etmeye devam etmektedir.