TBMM Dışişleri Komisyonu'nda Mekke Savunma Anlaşması görüşmeleri başladı

Türkiye, Suudi Arabistan Krallığı ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasındaki Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun teklifi, TBMM Dışişleri Komisyonu'nda görüşülmeye başlandı.

Dışişleri Bakan Yardımcısı Büyükelçi Levent Gümrükçü komisyona yaptığı sunumda, anlaşmanın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdulaziz Al Suud ile Pakistan Başbakanı Muhammed Şahbaz Şerif tarafından 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke'de imzalandığını belirtti. Gümrükçü, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın iç onay süreçlerini tamamlayarak Türkiye'ye resmi bildirimde bulunduğunu açıkladı.

Gümrükçü, anlaşmanın her şeyden önce Türkiye ile Suudi Arabistan ve Pakistan arasındaki köklü tarihsel ilişkilerin bir uzantısını teşkil ettiğini vurguladı. "Mekke Anlaşması, 3 ülke arasındaki özel dostluk ilişkilerinin bir uzantısı olmanın yanı sıra bölgemizde ihtiyacı giderek daha fazla hissedilen bölgesel sahiplenme anlayışının da somut bir üründür" diyen Gümrükçü, sözlerini şöyle sürdürdü: "Nitekim bölgemizdeki sorunların daha da çetrefil bir hale geldiği günümüzde, Anlaşma'nın tarafı 3 ülke, bu sorunlara dışarıdan çözüm bulunmasını beklemek yerine kendileri sorumluluk üstlenerek, işbirliği ve kolektif savunma anlayışına dayalı bir bölgesel güvenlik mimarisinin ilk adımını atmış ve bu yönde oluşturulacak kurumsal yapının hukuki zeminini ortaya koymuştur."

Anlaşmanın tamamen savunma odaklı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını vurgulayan Gümrükçü, "Mekke Anlaşması, bölgede herhangi bir kamplaşmayı değil bütünleşmeyi öngörmekte, ayrıştırıcı değil kapsayıcı bir vizyon içermektedir" dedi. Anlaşmanın; devletlerin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı, meşru müdafaa hariç güç kullanmama, ihtilafların barışçıl yoldan çözülmesi ve içişlerine müdahale etmeme ilkeleri başta olmak üzere uluslararası hukuka saygı gösteren tüm bölge ülkelerinin katılımına açık olduğunu da ekledi.

Gümrükçü, anlaşmayla kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesinin, uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunulmasının ve silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğinin karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlarla artırılmasının planlandığını aktardı. Ayrıca savunma sanayiinde ortak üretim ve teknoloji paylaşımı dahil işbirliğinin destekleneceğini, terörle mücadelede müşterek çabaların güçlendirileceğini ve tarafların birbirlerine lojistik destek sağlayacağını belirtti. Gümrükçü, anlaşmanın Türkiye'nin diğer ittifaklarından veya anlaşmalardan kaynaklanan yükümlülüklerini ortadan kaldırmadığını veya bunların yerine geçmediğinin de altını çizdi.