Macron Körfez'de Yalnız: İkili Yakıt Diplomasisinin Birliğe Maliyeti
Fransız cumhurbaşkanının Doha'dan Manama'ya uzanan turu dizel ve savunma görüşmeleri sağladı. Aynı zamanda sessizce bir gerçeği de kabul etti: Ortada konuşulabilecek bir Avrupa Körfez politikası yok.


Fransa Cumhurbaşkanlığı'nın bu haftaki Körfez turu için yayımladığı bildiri kayda değer ölçüde kesin: Birleşik Arap Emirlikleri'nden aylık 100.000 ton dizel, Bahreyn'den 100.000 ton ve Suudi taahhütleriyle birlikte toplam 295.000 ton — Fransa tüketiminin yüzde onunu biraz aşıyor. Élysée rakamı ton cinsinden verdi; bu da kimin için konuşulduğunu ele veriyor. Ton, bir nakliyeciler federasyonunun anladığı birimdir. Varil ise Komisyon'un enerji masasının anladığı birimdir. Bu gezinin dilbilgisi ulusal.
Emmanuel Macron, Ebu Dabi, Kuveyt ve Manama'nın ardından TotalEnergies'in genel müdürüyle birlikte Salı günü Doha'ya indi. Sıralama politikanın kendisidir. Bir devlet başkanı seyahat eder; ulusal bir petrol devi onunla birlikte seyahat eder; yurt içindeki ulusal yakıt fiyatı krizi ise diplomatik çantanın içinde seyahat eder. Katar Dışişleri Bakanlığı Fransa'yı «bir dost ve müttefik» olarak nitelendirdi ve enerji, yatırım ile savunmayı kapsayan stratejik bir diyaloğu teyit etti. Enerji dönüşümü, yapay zeka, havacılık ve sağlık alanlarında 10 milyar avroluk 2024 Katar yatırım taahhüdi, bu haftaki görüşmelerin dayandığı zemin olarak arka planda duruyor.
Tüm bunlar yasal, yararlı ve — AB dış eylem strateji belgelerini on yıldır okuyanların bakış açısından — bu belgelerin uygulanabilirliğine dair sessiz bir karar.
Birlik, kağıt üzerinde Körfez ile bir Stratejik Ortaklığa sahip. 2022 sonrasında, hiçbir üye devletin komşularıyla gaz molekülleri için birbirine karşı teklif vermemesi amacıyla oluşturulmuş bir enerji platformuna sahip. Yirmi yedi alıcının birlikte hareket ettiğinde tek başına davranan bir alıcıdan daha iyi koşullar kopardığı öncülüne dayanan Kritik Hammaddeler Yasası'na sahip. Yıllık bildirilerden ortak bir tedarik gücüne dönüşmesi beklenen AB-KİK iş birliği mekanizmasına sahip.
Benim okumama göre bu hafta, oylamaya gerek kalmadan o hevesi rafa kaldırdı. Yurt içindeki yakıt fiyatı protestoları Élysée'nin avlusuna dayandığında, Brüksel'deki talep toplama platformu bir Fransız cumhurbaşkanının başvurduğu yer değildir. O, onur nöbetini savaş uçaklarının tuttuğu Hamad Uluslararası Havalimanı'na gider.
Uzlaşmayı takip edin; çünkü bir uzlaşma var — hiçbir zaman üçlü müzakereye girmemiş olsa bile. Berlin iki yıldır ortak gaz alımını Birlik disiplininin bir gereği olarak savundu. Paris bu hafta, disiplinin olağan aylar için geçerli olduğunu gösterdi. Komisyon'un enerji platformu yetkisini koruyor; kaybettiği şey ise ikili anlaşmaların 2022 öncesine ait bir geçmişin parçası olduğuna dair siyasi iddia. Bir sonraki seferinde bir güney üye devleti Cezayir ya da Bakü ile kendi arz düzenlemesini kurduğunda, emsal gösterilecek karar açıkça dile getirilmeyecek ama bu karar olacak.
Körfez başkentleri için ders daha da işe yarar nitelikte. Dijital Pazarlar Yasası, Yapay Zeka Yasası ve Karbon Sınırda Düzenleme Mekanizması üzerinden AB düzenlemeleri ile Körfez yönetim kurullarını birbirine bağlayan aktarma kuşağı, Birlik'in bir blok olarak müzakere etmesine dayanıyor. Kıtanın en büyük üyesi yanında ulusal şampiyonuyla yalnız başına geldiğinde, Riyad ve Doha fiyat uygun olduğunda bloğun parçalara ayrılabileceğini öğreniyor. Bu bilgi enerji dosyasında kalmıyor; veri akışları, egemen yapay zeka altyapısı ve Körfez mülkiyetindeki platformlara uygulanan Avrupa kurallarının sınır ötesi etkisine ilişkin sonraki her görüşmeye sızıyor. Lyon'da önümüzdeki çeyrekte CBAM beyannamelerini hazırlayan bir uyum görevlisi bu kayışı hissetmeyecek. Avrupa'da bir satın alma işlemini inceleyen Abu Dabi'deki bir egemenlik fonu avukatı ise hissedecek.
Güvenlik arka planı bu noktayı daha da keskinleştiriyor. Katar'ın istihbarat şefi bu hafta Doha'da bir forumda ülkesinin İran savaşı sırasında tüm savunma mimarisini altı saatte yeniden konuşlandırdığını ve Fransa'nın başlıca destekçileri arasında yer aldığını, «ülkenin hava savunmasını savaş uçakları ve diğer kapasitelerle güvence altına aldığını» söyledi. Devrim Muhafızları (IRGC) ise Hürmüz Boğazı'nda iki tankere mayın döşediğini duyurdu. Birleşik Krallık, Suudi Arabistan'ı Husiler'in saldırılarından korumak için savaş uçakları gönderiyor. Körfez'deki güvenlik piyasası açık, ikili ve transaksiyonel. Paris odayı doğru okudu. Brüksel ise hâlâ daveti kaleme alıyor.
Macron'un turunda herhangi bir skandal yok. Yalnızca, en çok önem taşıyan dosyalarda yirmi yedili Birliği katılmaya zahmet edenlerin Birliğine dönüştüren sessiz bir aritmetik var. Komisyon bir açıklama yayımlayacak. Üye devletler onaylarcasına başlarını sallayacak. 295.000 ton Fransız limanlarına ulaşacak. Körfez stratejisine ilişkin bir sonraki Dış Eylem Servisi beyaz kağıdı ise yazarları tarafından, onların stajyerleri tarafından ve içindeki hangi rakamın bağlayıcı, hangisinin dekoratif olduğunu zaten bilen Katar delegasyonu tarafından okunacak.