Kobakhidze'nin Takvim Hilesi: Tbilisi Komşularının Ne Zaman Tehlikeli Hale Geldiğini Yeniden Yazıyor

Irakli Kobakhidze, bir başbakanın bir savaşla yapabileceği en yararlı şeyin bunun ne zaman önemli olduğunu yanlış hatırlamak olduğunu keşfetti.

Bu hafta Georgian Dream lideri, muhalefetini ve eleştirmenlerini Rusya'nın 2008 işgalini görmezden gelmekle ve Rusya karşıtlığını ancak 2022'de keşfetmekle suçladı. Bu akıllıca bir söylem. Aynı zamanda bir ipucudur. Bir iktidar partisi mevcut eleştirmenlerinin neden meşru olmadığını açıklamak için on sekiz yıl geriye gidiyorsa, bu uzanışın kendisi zaten haberin konusudur. Kobakhidze 2008'i tartışmıyor. 2026'yı meşrulaştırıyor.

Bu hamle iki düzeyde işlev görüyor ve her ikisinin de adlandırılması gerekiyor.

Birinci düzey iç politikadır. Georgian Dream son iki yılı — yabancı ajanlar, sivil toplum ve medya hakkında — eleştirmenlerinin Rus hukuk araç setinden ağır biçimde esinlendiğini öne sürdüğü mevzuatı yasalaştırmakla geçirmiştir. Hükümetin yanıtı tutarlı olmuştur: Rusya ile gerçekten savaşan biz partisiyiz, Rus baskısının ne olduğunu gerçekten bilen biz partisiyiz; dolayısıyla Rus yöntemlerini ithal eden biz olamayız. Ortası eksik bir sillogizmdir bu, ama siyasi işlev görür. Meşruiyeti 2024 ya da 2026'ya değil 2008'e bağlayarak Kobakhidze, partisinin en iyi göründüğü ve muhaliflerinin en fırsatçı göründüğü yılı seçer. Her politikacı bunu yapar. Bu kadar açıkça yapan ise çok azdır.

İkinci düzey dışsal olup asıl izlenmesi gereken odur. Kobakhidze'nin ne söylemediğine dikkat edin. Rusya'nın bugün bir tehdit olduğunu söylemedi. Eleştirmenlerinin bunu yakın zamanda söylemeye başladığını söyledi. Dilbilgisi önemlidir. Başbakan kendisini Rusya karşıtlığının ne zaman özgün olduğuna, ne zaman moda olduğuna karar verecek hakem olarak konumlandırmıştır — ki bu, ne zaman geçerli sayılacağına da kendisinin karar vereceği anlamına gelmektedir. Ağustos 2008'de: zorunlu. Şubat 2022'de: şüpheli zamanlama. Ağustos 2026'da: ikili ticareti sekteye uğratan yararsız bir dikkat dağıtıcı.

Bütçe, her zaman olduğu gibi, daha berrak hikâyeyi anlatır. Gürcistan ekonomisinin Rus turizmine, Rus havalelerine ve Rus transitine yönelik yeniden yönelimi — Moskova'ya yönelik Batı yaptırımlarının ardından yaşanan sessiz yeniden yapılanma — bu hükümetin gerçek dış politikası olmuştur. Söylem Avrupa hedefi olmuş; kayıtlar ise başka araçlarla Avrasya entegrasyonu. Bir iktidar partisinin söylemi ile defteri ters yönleri gösterdiğinde, defter politikadır. Kobakhidze'nin 2008 hamlesi, bunu dile getiren herkesi Rusya meselesinde geç kalmış biri gibi göstermek için tasarlanmıştır.

Müdahalenin zamanlaması tesadüfi değildir. Tbilisi'nin köklü araştırmacı kuruluşlarından biri olan Studio Monitori, Facebook sayfasının Pazar günü siber saldırı olarak nitelendirdiği bir saldırı sırasında devre dışı bırakıldığını bildirdi. Sayfa geri geldi. Mesajın gelmesine gerek kalmadı. Küçük bir medya ekosisteminde, doğru yayın organında iki saatlik bir kesinti teknik bir arıza değildir; bir hava raporu gibidir. Üstelik başbakanın hangi Rusya eleştirmenlerinin gerçek olduğunu açıklamakla meşgul olduğu aynı haftaya denk gelir.

Paralel nerede kırılır? Devlet kapasitesi sorusunda. Kremlin'in bilgi yönetimi endüstriyel boyuttadır; Georgian Dream'inkiyse doğaçlama, ve doğaçlama parmak izi bırakır. 2008 retorik pivotu iç politikada işlev görür, zira Gürcü seçmenler savaşı hatırlıyor. Yurt dışında ise pek tutunmaz; işler bir arşive sahip Avrupa başkentleri bütçe satırını bir konuşma kadar kolaylıkla okuyabilmektedir. Brüksel iki yıldır Tbilisi'nin AB üyelik adaylığının tam da bu çelişki yüzünden çıkmaza girdiğini izliyor. Adaylık geri çekilmedi. Kasıtlı olarak askıda güvenilirlik hâlinde bırakıldı — kendi içinde bir baskı biçimi ve Kobakhidze bunu şimdiye dek görünür bir bedel ödemeksizin sürdürdü.

Peki bu okumayı yanlış kanıtlayan ne olur? İki şey. Georgian Dream bir sonraki yasama oturumunda yabancı ajanlar çerçevesini yumuşatmaya ya da yürürlükten kaldırmaya yönelirse, 2008'in Rus yöntemleri kaymasını örtmek amacıyla silahlandırıldığı argümanı çöker. Tbilisi'nin Rusya ile ticaret ve transit verileri genişlemek yerine daralma eğilimine girerse, defter retorikle çelişmeyi bırakır. İkisi de imkânsız değil. İkisi de şu an görünür değil.

Bu binanın — başbakanın çalıştığı Ingorokva Caddesi'ndeki binanın — kas belleği geçen on yılda belirli bir şeyi öğrendi. Çekişmeli bir sınır üzerindeki küçük bir devletin aynı anda üç dilde muğlak kalarak ayakta kalabileceğini öğrendi: Brüksel'de Avrupalı, Tbilisi'de egemen, Moskova'da pragmatik. Kobakhidze'nin 2008 söylemi bu üç dilli zanaatin minyatür hâlidir. Ulusal belleğin bir savunması gibi duyulmaktadır. İzin kâğıdı olarak işlev görmektedir.

Muhalefet'in sorunu şudur: izin kâğıdıyla tartışmak, bellekle tartışmayı gerektirir; oysa bellek gerçektir. Hile bu yüzden işe yarar. Adlandırılmayı hak etmesinin de nedeni budur.