Abu Dabi Heyet Listesi Mesajın Kendisi

Moskova, Salı günü Abu Dabi'ye uçacak heyete Genelkurmay Ana Harekât Dairesi başkan yardımcısını dahil etmeye karar verdi. Haritalara okları çizen ofis burasıdır. Bu ismi 'barış görüşmeleri' etiketli bir bavula yerleştirmek alışılageldik bir şey değildir; bu tercih, haftanın en açıklayıcı tek gerçeğidir.

10-11 Kasım'daki üçlü toplantı, Amerika'nın arabuluculuğundaki diplomasinin ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşla kesintiye uğradığı Şubat ayından bu yana düzenlenen ilk oturumudur. Kremlin danışmanı Vladimir Medinski yine Rus tarafına başkanlık ediyor. Heyete yeni katılanlar arasında portföyünde Amerika kıtası, silah kontrolü, nükleer silahların yayılmaması ve İran dosyası bulunan Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergei Ryabkov yer alıyor. Toplantıda ayrıca Dışişleri Bakan Yardımcısı Mikhail Galuzin, askeri istihbarat şefi Igor Kostyukov ve Genelkurmay'dan Yury Zhigarlovsky da hazır bulunacak. Washington'dan ise Jared Kushner ve Steve Witkoff katılıyor. Marco Rubio, G7 dışişleri bakanları toplantısı için Paris'e uçmadan önce yaptığı açıklamada 'bir miktar ilerleme' kaydedilebileceğini umduğunu söyledi. Bu, bir atılım duyurmaktan değil, beklentileri yönetmekten anlayan bir adamın söz dağarcığıdır.

Rus listesine misafir listesi olarak değil, bütçe kalemi olarak bakın. Diplomatik masada bir Genelkurmay harekât planlayıcısının bulunması, Moskova'nın savaşı yalnızca saygı duyduğu terimlerle — birliklerin konumları, ateşkes hattının geometrisi, karşı tarafın neyi hareket ettirmesine izin verileceği ve nerede durdurulacağı — tartışmak istediğini ele verir. Ryabkov'un varlığı farklı bir işlev görüyor. O, rejimin stratejik istikrar konusunda ve nükleer eşikler hakkında Amerikalılarla konuşma konusundaki profesyonelidir. İkisini bir araya getirdiğinizde alt metin okunabilir hale geliyor: Moskova, askeri bir ek içeren siyasi bir uzlaşı değil, nükleer bir arka plana sahip askeri bir düzenleme müzakere etmek için masaya oturmuştur.

Bu, heyetin olmadığı şeyler nedeniyle önem taşıyor. Yaptırım rahatlama sürecinin bedelini hesaplayabilecek ekonomi bloğundan görünür hiçbir isim yok. Rus sisteminin içindeki savaş sonrası yeniden yapılanma tartışmasıyla ilişkili bir figür de yok. Ekip, bir çatışmayı bitirmek istediğinde değil, elverişli arazide dondurmak istediğinde Rusya'nın başvurduğu araçlara yöneliyor.

Avrupa'nın tepkisi de kendi hikayesini anlatıyor. Finlandiya Cumhurbaşkanı ve Norveç Başbakanı'nın bu hafta Vladimir Putin'i araması — Şubat 2022'den bu yana görevdeki Nordik liderlerin ilk böyle doğrudan teması — kıtada yankı uyandırdı. Oslo Başbakanı, Abu Dabi turundan önce yaptığı açıklamada Putin'in barış istemeyebileceği konusunda kamuoyu önünde uyarıda bulundu ve BAE toplantısını 'bir basamak' olarak nitelendirdi. Az önce Moskova'yı arayan bir lider için odadan çıkarken böyle bir şey söylemek dikkat çekicidir. Bu durum, Nordik girişiminin Putin'in istekliliğine inanmaktan çok, Beyaz Saray ile Kremlin arasında Avrupa'nın başının üzerinden yürütülen bir sürece Avrupa'nın sesini dahil etme çabasından kaynaklandığına işaret ediyor.

Zira bu haftanın ikinci yapısal gerçeği budur. Format üçlüdür: Amerikan, Rus, Ukrayna. Avrupalı hükümetler Abu Dabi'deki masada yer almıyor. Kim bir sonraki masada oturmalı ve Putin'le hiç temas kurmanın saldırganlığı ödüllendirip ödüllendirmediği ya da dizginleyip dizginlemediği konusunda yüksek sesle tartışıyorlar. Helsinki görüşmesi, yazın ilk ateşkes söylentilerinden bu yana var olan bir kırılmayı gün yüzüne çıkardı: Ortak bir Avrupa tutumu yok, yalnızca birbirinden farklı Avrupa tutumları var. Varşova'nın içgüdüsü Berlin'inkiyle örtüşmüyor; Paris ve Roma Amerikan özel temsilcisini farklı yorumluyor; Nordik ülkeler de artık kendi aralarında bölünmüş durumda. Moskova bu mesajları da okuyor.

Sahaya ilişkin ayrıntıları akılda tutmak gerekiyor. Rusya'nın Ukrayna'nın enerji şebekesine yönelik bir kış kampanyası halihazırda sürüyor; Amerikalı müzakerecilerin 'kış gelmeden önce' derken kastettiği şey tam olarak budur. Kasım ayında bir Körfez otelinde müzakere edilen ateşkes, bir taraf diğer tarafın daireleri ısıtma kapasitesini sistematik biçimde aşındırırken müzakere edilen ateşkestir. Bu asimetri görüşmelerin tesadüfi bir unsuru değildir. Heyetteki Genelkurmay subayının nakde çevirmek için gönderildiği kaldıraç budur.

Peki bu okumamı neyin değiştireceği sorusu? Sıralama sorununda Rusya'nın bir taviz vermesi — sivil altyapıya yönelik saldırılarda toprak tartışmalarından sonra değil önce başlayan doğrulanabilir bir duraklama konusunda mutabık kalınması — Moskova'nın diplomatik sürecin kendi koşullarında bir değer taşıdığına karar verdiğini gösterir. Bir Avrupa heyetinin resmi olarak bir sonraki tura dahil edilmesi ise Washington'ın Avrupa'sız bir anlaşmanın Avrupa'da uygulanamayacağı sonucuna vardığına işaret eder. Bu sinyallerin hiçbiri bugünkü kaynaklarda görünmüyor. Bu sinyaller olmaksızın Abu Dabi, Kremlin'in donun işini yapmasına izin verirken ne kadar ateşkes hattını kilitleyebileceğini ve Avrupa'nın ne kadar kargaşasını ilerisi için avantaja dönüştürebileceğini sınadığı, yönetilen bir duraklama olarak okunuyor.

Bu haftanın asıl sorusu dolayısıyla toplantının 'başarılı' olup olmadığı değildir. Toplantının kimin saatine göre ilerlediğidir. Mevcut kanıtlar, saatin generali gönderen adama ait olduğuna işaret ediyor.